Στην τελική φάση βρίσκονται οι προετοιμασίες για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ, με την επικείμενη επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα να ανοίγει ένα ευρύ πεδίο συζητήσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας αναμένεται στην ελληνική πρωτεύουσα το βράδυ της Τρίτης και, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα παραμείνει έως το πρωί της 8ης Οκτωβρίου. Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Οι τελικές λεπτομέρειες της επίσκεψης και της αμερικανικής αντιπροσωπείας βρίσκονται ακόμη υπό διαμόρφωση, ωστόσο ο βασικός κορμός της ατζέντας έχει ήδη καθοριστεί.
Από την άμυνα στην ενέργεια
Οι συνομιλίες αναμένεται να καλύψουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμυντική και στρατηγική συνεργασία, η περιφερειακή ασφάλεια, το εμπόριο, οι επενδύσεις, η ενέργεια, το περιβάλλον και η πολιτική προστασία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στη συνεργασία στο πλαίσιο του σχήματος «3+1», με τη συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης ζητήματα αντιμετώπισης της τρομοκρατίας, οι κοινωνικοί και πολιτιστικοί δεσμοί Ελλάδας και ΗΠΑ, καθώς και πιθανές συνεργασίες σε τεχνολογία και καινοτομία.
Σούδα και Αλεξανδρούπολη
Ξεχωριστή θέση στις συνομιλίες αναμένεται να έχει η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ελλάδα.
Η βάση της Σούδας και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης αποτελούν βασικά σημεία της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας, τόσο λόγω των επιχειρησιακών δυνατοτήτων τους όσο και εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης στην ευρύτερη περιοχή.
Η αμυντική συνεργασία αναμένεται να εξεταστεί παράλληλα με τις ευρύτερες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη διαμόρφωση των περιφερειακών ισορροπιών.
Ενεργειακός κόμβος η Ελλάδα
Σημαντικό μέρος της ατζέντας αφορά και την ενέργεια. Η ενεργειακή ασφάλεια έχει αποκτήσει αυξημένη σημασία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, με την Αθήνα να επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι υπάρχουσες υποδομές, οι ηλεκτρικές και ενεργειακές διασυνδέσεις, αλλά και περιφερειακά έργα που μπορούν να ενισχύσουν τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και διαδρομών.
Παράλληλα, έργα όπως ο GSI αναμένεται να απασχολήσουν τις συζητήσεις, καθώς συνδέονται με την ενεργειακή διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Τουρκία στο τραπέζι των συζητήσεων
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις αναμένεται να αποτελέσουν ακόμη μία σημαντική παράμετρο του διαλόγου.
Οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, αλλά και οι κινήσεις της Άγκυρας σε ζητήματα άμυνας και περιφερειακής πολιτικής δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τις συνομιλίες Αθήνας και Ουάσιγκτον.
Η επίσκεψη Ρούμπιο πραγματοποιείται παράλληλα με τη συζήτηση για την τουρκική συμμετοχή στο πρόγραμμα των F-35, ενώ ενδιαφέρον προκαλούν και οι τουρκικές αναφορές στη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η χρονική συγκυρία, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, αναμένεται επίσης να αυξήσει το ενδιαφέρον για την επίσκεψη στην Αθήνα.
Μέση Ανατολή, Ιράν και Ουκρανία
Στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο των συνομιλιών εντάσσονται και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το Ιράν και την Ουκρανία.
Η Αθήνα επιδιώκει να αναδείξει τον ρόλο της ως παράγοντα περιφερειακής συνεργασίας και σταθερότητας, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τις υποδομές της και τις σχέσεις που έχει αναπτύξει με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος έρχεται ως συνέχεια μιας διαδικασίας που τα τελευταία χρόνια έχει διευρύνει σημαντικά το πεδίο της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας, πέρα από την παραδοσιακή αμυντική σχέση.
Οι επαφές του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Μάρκο Ρούμπιο είχαν ήδη θέσει τις βασικές προτεραιότητες, ενώ η επικείμενη συνάντηση στην Αθήνα αναμένεται να αποτυπώσει τις επόμενες κατευθύνσεις στις διμερείς σχέσεις.
Με την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, άμυνα, ενέργεια, περιφερειακή ασφάλεια και γεωπολιτικές εξελίξεις συγκλίνουν σε μία ενιαία ατζέντα, καθιστώντας τον νέο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου ιδιαίτερα ευρύ ως προς τα ζητήματα που θα τεθούν στο τραπέζι.
