Του Κυριάκου Κουζούμη
Στο ημερολόγιο του Αυγούστου η πολιτική Αθήνα δίνει την ψευδαίσθηση μιας πόλης που έχει κατεβάσει ρολά. Άδεια τα έδρανα της Βουλής, «νεκρή ζώνη» οι διάδρομοι των περισσότερων υπουργείων και η συντριπτική πλειονότητα του πολιτικού κόσμου στη θερινή ραστώνη. Ωστόσο η φαινόμενη ηρεμία είναι παραπλανητική. Πίσω από τις κλειστές πόρτες και τους καλοκαιρινούς προορισμούς, τα τηλέφωνα μένουν ανοιχτά, τα μηνύματα ανάμεσα σε κυβερνητικά στελέχη και βουλευτές διαδέχονται το ένα το άλλο, ενώ η επαφή με τα υπουργικά γραφεία είναι συνεχής.
Εξαίρεση στον αυγουστιάτικο ρυθμό αποτελούν ελάχιστοι θύλακες της κρατικής μηχανής που βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή» της επικαιρότητας. Υπουργεία και στελέχη όπως ο Ευάγγελος Τουρνάς και ο Βασίλης Κικίλιας βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή, διαχειριζόμενοι το πάντα επικίνδυνο και θερμό μέτωπο των καλοκαιρινών πυρκαγιών, όπου η αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού κρίνεται καθημερινά στη πράξη.
Το «καλάθι» της ΔΕΘ
Για όλους τους υπόλοιπους, το βλέμμα είναι σταθερά στραμμένο στον Σεπτέμβριο. Η επερχόμενη Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης δεν είναι απλώς μια ακόμα ετήσια οικονομική αναμετάδοση. Αποτελεί την τελευταία ΔΕΘ της δεύτερης κυβερνητικής τετραετίας, γεγονός που της προσδίδει έναν έντονα πυκνό προεκλογικό χαρακτήρα. Στο Μέγαρο Μαξίμου, οι εισηγήσεις, τα σημειώματα και οι οικονομικές προσομοιώσεις καταφθάνουν με μορφή καταιγίδας, καθώς το κυβερνητικό επιτελείο προσπαθεί να συνθέσει το τελικό πακέτο εξαγγελιών που θα παρουσιάσει ο Πρωθυπουργός από το βήμα της Έκθεσης.
Στο οικονομικό σκέλος, το πακέτο εξαγγελιών που διαμορφώνεται εστιάζει με εμφατικό τρόπο στη μεσαία τάξη, τους ελεύθερους επαγγελματίες -ένα ακροατήριο που εξέπεμψε σαφή μηνύματα δυσαρέσκειας στις τελευταίες κάλπες- και την οικογένεια, επιχειρώντας να προσφέρει ουσιαστικές ανάσες μετά την παρατεταμένη ακρίβεια.
Στην αιχμή του δόρατος βρίσκεται η αναμόρφωση της φορολογικής κλίμακας για τα μεσαία εισοδήματα (από 18.000 έως 40.000 ευρώ), με τη μείωση των συντελεστών κατά 1 έως 2 ποσοστιαίες μονάδες, μέτρο που μεταφράζεται σε ετήσια ελάφρυνση έως και 400 ευρώ για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους.
Παράλληλα, για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους εξετάζεται η οριστική κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος (όφελος 325-650 ευρώ/έτος), αλλά και η διορθωτική παρέμβαση στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης, με μείωση του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος για συγκεκριμένες κατηγορίες (π.χ. σε μικρούς οικισμούς ή για νέους επαγγελματίες).
Για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των οικογενειών με παιδιά, δρομολογείται η αύξηση του αφορολόγητου ορίου κατά 1.000 ευρώ για κάθε παιδί, καθώς και η αναπροσαρμογή των οικογενειακών επιδομάτων με αύξηση 10% έως 15%.Τέλος, απάντηση στη στεγαστική κρίση αναμένεται να δοθεί -μεταξύ άλλων- μέσω της θέσπισης 3ετούς φοροαπαλλαγής για τους ιδιοκτήτες που θα ανοίξουν κλειστά ακίνητα ή θα τα μετατρέψουν από βραχυχρόνια (Airbnb) σε μακροχρόνια μίσθωση, σε μια συντονισμένη προσπάθεια να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να συγκρατηθούν τα ενοίκια.
Ο ιδεολογικός διχασμός της «γαλάζιας» παράταξης
Πίσω όμως από τους αριθμούς και τους δείκτες της οικονομίας, η πραγματική μάχη δίνεται στο πεδίο των πολιτικών ισορροπιών. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας εμφανίζεται χωρισμένη σε δύο βασικά ρεύματα σκέψης, τα οποία εκφράζουν διαφορετικές αναγνώσεις του πολιτικού τοπίου και προτείνουν εκ διαμέτρου αντίθετες στρατηγικές για τη μετά-ΔΕΘ εποχή.
Από τη μία πλευρά, μια ισχυρή ομάδα «γαλάζιων» βουλευτών -κυρίως εκείνων που εκλέγονται στην περιφέρεια και έρχονται σε άμεση επαφή με την παραδοσιακή βάση του κόμματος- εκπέμπει «σήμα κινδύνου». Υποστηρίζουν με επιμονή ότι η κυβερνητική πολιτική πρέπει να κάνει μια σαφή στροφή προς τις «ρίζες» της παράταξης. Η επιχειρηματολογία τους εστιάζει στις διαρροές ψηφοφόρων προς τα δεξιά του πολιτικού φάσματος, εκτιμώντας ότι η διεύρυνση προς το κέντρο και η υιοθέτηση μιας αμιγώς εκσυγχρονιστικής-τεχνοκρατικής ατζέντας αποξένωσε ένα βαθιά συντηρητικό ακροατήριο.
Για αυτή την πτέρυγα, η ΔΕΘ 2026 πρέπει να σημάνει την απαρχή μιας πολιτικής που θα δίνει έμφαση στην εθνική ταυτότητα, την ασφάλεια, την οικογένεια και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης με τους παραδοσιακούς δεσμούς της κεντροδεξιάς. Θεωρούν ότι η ανάκτηση των διαρροών αυτών είναι ο μοναδικός δρόμος για τη διασφάλιση της πολιτικής κυριαρχίας στις επόμενες εθνικές κάλπες.
Στον αντίποδα, μια άλλη τάξη στελεχών και βουλευτών επιμένει ότι οποιαδήποτε απόκλιση από τον κεντρώο και μεταρρυθμιστικό άξονα θα αποβεί μοιραία. Η θέση αυτή συμπυκνώνεται στην άποψη ότι η πολιτική ηγεμονία κερδίζεται στον μεσαίο χώρο και ότι η κυβέρνηση αξιολογείται από την πλειοψηφία των πολιτών με βάση την αποτελεσματικότητά της, τον εκσυγχρονισμό του κράτους και τη σταθερότητα της οικονομίας.
Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η επιστροφή σε μια περιχαρακωμένη δεξιά ρητορική κινδυνεύει να συσπειρώσει τους πολιτικούς αντιπάλους, να αποσυσπειρώσει τους κεντρώους ψηφοφόρους που εμπιστεύτηκαν την παράταξη το 2019 και το 2023, και να ακυρώσει το προφίλ της υπεύθυνης μεταρρυθμιστικής δύναμης. Υποστηρίζουν, επομένως, ότι ο Πρωθυπουργός πρέπει να παραμείνει πιστός στο ισχύον μοντέλο και να μην ενδώσει σε σειρήνες εσωστρέφειας.
Η ώρα των αποφάσεων στο Μέγαρο Μαξίμου
Ο Πρωθυπουργός καλείται να ισορροπήσει σε τεντωμένο σχοινί. Στο Μέγαρο Μαξίμου καταγράφουν τις ανησυχίες του κάθε μετώπου, γνωρίζοντας ότι η διατήρηση της εσωκομματικής συνοχής είναι εξίσου κρίσιμη με την ανταπόκριση στις απαιτήσεις της κοινωνίας.
Το στοίχημα της φετινής ΔΕΘ δεν είναι απλώς η ανακοίνωση ενός ελκυστικού οικονομικού πακέτου. Είναι η διαμόρφωση ενός αφηγήματος που θα καταφέρει να συνδυάσει την οικονομική ανακούφιση με τη διατήρηση των δημοσιονομικών ισορροπιών, προσφέροντας ταυτόχρονα μια πολιτική κατεύθυνση που θα ικανοποιεί τόσο το παραδοσιακό ακροατήριο όσο και τους πολίτες του μεσαίου χώρου.
Καθώς οι μέρες περνούν και η επιστροφή των πολιτικών από τις θερινές άδειες πλησιάζει, η πίεση στο πρωθυπουργικό επιτελείο κορυφώνεται. Η ομιλία στη Θεσσαλονίκη θα αποτελέσει την αφετηρία της τελικής ευθείας αυτής της κυβερνητικής θητείας, και τα μηνύματα που θα σταλούν θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τους συσχετισμούς δυνάμεων για το μέλλον.
