Του Κυριάκου Κουζούμη
Στην κορυφή των δημοσκοπικών μετρήσεων παραμένει σταθερά η Νέα Δημοκρατία και μετά το πέρας της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, με τις πρώτες μετα-ΔΕΘ έρευνες κοινής γνώμης να αποτυπώνουν με τις νέες ισορροπίες και τις υπόγειες τεκτονικές πλάκες στο εσωτερικό του πολιτικού σκηνικού. Το κυβερνών κόμμα επιβεβαιώνει πως διατηρεί τα ηνία της πολιτικής κυριαρχίας και παραμένει ο αδιαμφισβήτητος βασικός πόλος έλξης του εκλογικού σώματος. Παρά τη διαρκή φθορά που συνεπάγεται η άσκηση εξουσίας, την έντονη κοινωνική πίεση από την ακρίβεια και το αυξημένο κόστος ζωής, η παράταξη αντιστέκεται στους κραδασμούς και διατηρεί ασφαλή απόσταση από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα που κυριαρχεί στις συζητήσεις των επιτελείων δεν αφορά πλέον απλώς το ποιος προηγείται, αλλά κατά πόσον το τρέχον πολιτικό και εκλογικό περιβάλλον μπορεί να εγγυηθεί την πολυπόθητη πολιτική σταθερότητα και την επίτευξη μιας αυριανής αυτοδύναμης κυβέρνησης, όπως σταθερά και με πλήρη σαφήνεια επιθυμεί ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η ακτινογραφία των αριθμών, όπως αυτοί καταγράφονται στις μεγάλες έρευνες κοινής γνώμης της περιόδου, σκιαγραφεί μια κατάσταση δυναμικής ισορροπίας αλλά και διάχυτης ρευστότητας. Συγκεκριμένα, στη δημοσκόπηση της MARC, για λογαριασμό του τηλεοπτικού σταθμού ΑΝΤ1, τα αποτελέσματα στην εκτίμηση ψήφου ήταν:
- ΝΔ: 31%
- ΕΛΑΣ: 16%
- ΠΑΣΟΚ: 11,5%
- Ελληνική Λύση: 7,2%
- ΚΚΕ: 6,8%
- Πλεύση Ελευθερίας: 5,5%
- Ελπίδα για τη Δημοκρατία: 5,5%
- Φωνή Λογικής: 3,5%
- ΜέΡΑ25: 3,2%
- ΣΥΡΙΖΑ: 1,6%
- Σπαρτιάτες: 1,4%
- Νίκη: 1,3%
- Δημοκράτες: 1%
Αντίστοιχα, στη δημοσκόπηση της MRB (ανάγωγη στο σύνολο), για λογαριασμό του τηλεοπτικού σταθμού OPEN, τα αποτελέσματα ήταν τα εξής:
- ΝΔ: 29%
- ΕΛΑΣ: 17,4%
- ΠΑΣΟΚ: 12,4%
- Ελληνική Λύση: 9,4%
- ΚΚΕ: 6,7%
- Ελπίδα για τη Δημοκρατία: 5,2%
- Πλεύση Ελευθερίας: 3,9%%
- Φωνή Λογικής: 3,8%
- ΜέΡΑ25: 2,3%
- Δημοκράτες: 1,6%
- ΣΥΡΙΖΑ με 1,2%
Τα μαθηματικά της κάλπης και ο «σκόπελος» της αυτοδυναμίας
Τα δεδομένα αποκαλύπτουν μια διπλή ανάγνωση για το πολιτικό μέλλον της χώρας. Από τη μια πλευρά, η κυβέρνηση κατορθώνει να ανακόψει καθοδικές τάσεις προηγούμενων μηνών και να σταθεροποιήσει τη θέση της, επωφελούμενη από την αδυναμία της αντιπολίτευσης να αρθρώσει μια ενιαία και πειστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας. Από την άλλη πλευρά, αν τα ποσοστά μεταφραστούν σε κοινοβουλευτική δύναμη -όπως καταδεικνύουν οι προσομοιώσεις εδρών, π.χ. στα ευρήματα της MRB όπου η ΝΔ εκτιμάται ότι καταλαμβάνει γύρω στις 118 έδρες- γίνεται αντιληπτό ότι η αυτοδυναμία φαντάζει εξαιρετικά δύσκολος στόχος με τα σημερινά δεδομένα. Το φράγμα των 151 εδρών απαιτεί υπερβάσεις και μια ευρύτερη διεύρυνση της εκλογικής βάσης του κυβερνώντος κόμματος, κάτι που δοκιμάζεται καθημερινά από τη φθορά της καθημερινότητας και τις εύλογες απαιτήσεις των πολιτών για καλύτερη διαχείριση της ακρίβειας και των δημόσιων πολιτικών.
Ο παράγοντας του Αντώνη Σαμαρά
Σ’ αυτό το ήδη περίπλοκο παζλ, καταλυτικό ρόλο φαίνεται πως ετοιμάζεται να παίξει η πιθανότητα δημιουργίας ενός νέου πολιτικού φορέα υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Το εν λόγω ζήτημα έχει αρχίσει να απασχολεί σοβαρά τα πολιτικά κέντρα αποφάσεων, καθώς οι δημοσκοπικές μετρήσεις καταγράφουν μια υπαρκτή και διόλου αμελητέα δεξαμενή πολιτών που κοιτά προς αυτή την κατεύθυνση. Ειδικότερα, αθροίζοντας τις θετικές και τις «αρκετά πιθανές» απαντήσεις γύρω από το ενδεχόμενο στήριξης ενός τέτοιου κόμματος, τα ποσοστά κινούνται πέριξ του 16% με 17%, παρότι η συντριπτική πλειοψηφία εξακολουθεί να εμφανίζεται αρνητική. Η ύπαρξη ενός δυνητικού πατριωτικού – συντηρητικού μετώπου στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας λειτουργεί ως «αγκάθι» στους σχεδιασμούς του Μεγάρου Μαξίμου, καθώς απειλεί να διαρρήξει τη συσπείρωση της παραδοσιακής βάσης του κυβερνώντος κόμματος και να στερήσει από την παράταξη τις κρίσιμες μονάδες εκείνες που θα μπορούσαν να την πλησιάσουν στο πολυπόθητο όριο της αυτοδυναμίας.
Κοινωνική ανταπόκριση και η στάση των πολιτών απέναντι στις εξαγγελίες
Πέρα από τα εσωκομματικά ζητήματα της Δεξιάς και τα μαθηματικά της επόμενης Βουλής, η σταθερότητα της κυβέρνησης κρίνεται επί του πεδίου των μεταρρυθμίσεων και της κοινωνικής αποτελεσματικότητας. Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ αντιμετωπίστηκαν από την κοινή γνώμη με ανάμεικτα αισθήματα. Ενώ ένα σημαντικό ποσοστό -που προσεγγίζει ή ξεπερνά το 30% ανάλογα με τη μέτρηση- αξιολογεί θετικά ή μάλλον θετικά τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, μια ισχυρή πλειοψηφία εκφράζει επιφυλάξεις ή απορρίπτει τα μέτρα ως μη επαρκή για την ανακούφιση των νοικοκυριών. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι οι πολίτες παραμένουν ιδιαίτερα απαιτητικοί και δεν προσφέρουν «λευκή επιταγή», αναμένοντας άμεσα αποτελέσματα στο μέτωπο της οικονομίας, της υγείας και της ασφάλειας.
Η εικόνα της αντιπολίτευσης και ο πολυκερματισμός του χώρου της
Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση κινείται σε σχήματα πολλαπλών ταχυτήτων. Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εδραιωθεί στη δεύτερη θέση και να γίνει ο σοβαρός, θεσμικός εκφραστής της Κεντροαριστεράς, καταγράφοντας μια σταθερή, ήπια άνοδο που το φέρνει γύρω στο 10% με 12%. Από την άλλη, οι υπόλοιπες δυνάμεις του ευρύτερου προοδευτικού χώρου προσπαθούν να βρουν τα πατήματά τους σ’ ένα τοπίο που χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό. Η ΕΛΑΣ διατηρεί μια ισχυρή παρουσία στη δεύτερη θέση σύμφωνα με τα δημοσκοπικά ευρήματα, ωστόσο η συνολική εικόνα της αντιπολίτευσης δείχνει ότι, παρά την κυβερνητική φθορά, δεν έχει καταφέρει ακόμη να πείσει το εκλογικό σώμα ότι αποτελεί μια αξιόπιστη και κυβερνητικά έτοιμη εναλλακτική λύση.
Η επόμενη μέρα
Εν κατακλείδι, το πολιτικό θερμόμετρο όπως διαμορφώθηκε μετά την παρουσία των πολιτικών αρχηγών στη Θεσσαλονίκη αναδεικνύει μια χώρα σε καθεστώς στρατηγικής αναμονής. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί τα ηνία και το στρατηγικό προβάδισμα, επωφελούμενη από την απουσία ενός ισχυρού αντιπάλου δέους. Παρ’ όλα αυτά, η επίτευξη μιας αυριανής αυτοδύναμης κυβέρνησης παραμένει ένας στόχος γεμάτος εμπόδια, καθώς τα αριθμητικά δεδομένα της κάλπης δείχνουν ότι η επόμενη Βουλή πιθανότατα θα είναι ευρέως κατακερματισμένη. Αν σε αυτό προσθέσουμε την αβεβαιότητα που φέρνει στο προσκήνιο η πιθανότητα κάθοδος ενός νέου κόμματος από τα δεξιά, καθίσταται σαφές ότι η πορεία προς τις μελλοντικές εκλογές θα είναι μακρά, επίπονη και γεμάτη πολιτικές ανατροπές, όπου η κυβερνητική σταθερότητα θα δοκιμαστεί σκληρά όχι μόνο στα χαρτιά των δημοσκοπήσεων, αλλά στην ίδια την καρδιά της κοινωνικής πραγματικότητας.
