Σημαντικές αλλαγές σε πολλά μέτωπα φέρνει σταδιακά ο νέος φορολογικός σχεδιασμός, με τις παρεμβάσεις να αφορούν ελεύθερους επαγγελματίες, επιχειρήσεις, τρίτεκνες οικογένειες, αγρότες και ιδιοκτήτες ακινήτων. Οι πρώτες μεγάλες ελαφρύνσεις θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, ενώ ορισμένες αλλαγές θα εφαρμοστούν σε μεταγενέστερο χρόνο.
Στους βασικούς κερδισμένους βρίσκονται περίπου 156.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, για τους οποίους περιορίζονται οι προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος. Παράλληλα, διευρύνονται οι φορολογικές απαλλαγές για τρίτεκνους και αγρότες, ενώ περισσότεροι ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς θα μπορούν να απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ.
Το όφελος μπορεί να φτάσει έως τα 2.900 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και έως τα 1.800 ευρώ για τους τρίτεκνους. Για ορισμένους ελεύθερους επαγγελματίες, ιδιαίτερα όσους απασχολούν προσωπικό ή εμφανίζουν υψηλό κύκλο εργασιών, η μείωση του φόρου μπορεί να ξεπεράσει τα 2.500 ευρώ.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Μειώνεται το τεκμαρτό εισόδημα
Οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες είναι μεταξύ εκείνων που θα δουν από νωρίς τις νέες ελαφρύνσεις. Από το φορολογικό έτος 2026 καταργούνται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δύο προσαυξήσεις που σήμερα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα.
Πρόκειται για το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και για το 5% της διαφοράς ανάμεσα στον τζίρο μιας επιχείρησης και τον μέσο τζίρο του αντίστοιχου ΚΑΔ. Η βάση υπολογισμού θα εξακολουθήσει να προκύπτει από τον κατώτατο μισθό και τις τριετίες.
Η αλλαγή αφορά 155.869 επιχειρήσεις. Από αυτές, περίπου 24.000 επιβαρύνονται σήμερα με πρόσθετο τεκμαρτό εισόδημα άνω των 2.000 ευρώ, ενώ για περίπου 3.000 επιχειρήσεις η συγκεκριμένη επιβάρυνση ξεπερνά τις 10.000 ευρώ.
Για να επωφεληθεί ένας επαγγελματίας, θα πρέπει να πληροί μια σειρά από προϋποθέσεις. Μεταξύ άλλων, απαιτείται να έχει διαβιβάσει τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA και, όπου προβλέπεται, να έχει ολοκληρώσει τη διασύνδεση της ταμειακής μηχανής με το POS και να τη διατηρεί ενεργή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Επιπλέον, δεν θα πρέπει να έχει δεχθεί πρόστιμο από τη φορολογική διοίκηση ή την Επιθεώρηση Εργασίας κατά την τελευταία πενταετία. Απαραίτητη είναι και η εμπρόθεσμη υποβολή των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος για τα πέντε προηγούμενα φορολογικά έτη.
Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης εκτιμάται στα 170 εκατ. ευρώ κατά τον πρώτο χρόνο εφαρμογής και στα 108 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2028.
Πώς μεταφράζεται η ελάφρυνση στην πράξη
Ένα καφέ με πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ θα δει το ελάχιστο εισόδημα να υποχωρεί από 27.244 σε 16.744 ευρώ. Ο φόρος περιορίζεται από 4.783 σε 2.249 ευρώ, με το όφελος να ανέρχεται σε 2.534 ευρώ.
Σε κατάστημα υποδημάτων με δύο εργαζομένους, μισθοδοσία 21.000 ευρώ και τζίρο 120.000 ευρώ, το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται από 18.552 σε 12.880 ευρώ. Ο φόρος υποχωρεί από 2.610 σε 1.476 ευρώ, με ετήσιο όφελος 1.134 ευρώ.
Για λογιστή χωρίς προσωπικό, με τζίρο 90.000 ευρώ έναντι μέσου τζίρου ΚΑΔ 28.479 ευρώ, το τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται από 19.820 σε 16.744 ευρώ. Ο φόρος μειώνεται από 2.864 σε 2.249 ευρώ, δηλαδή προκύπτει όφελος 615 ευρώ.
Ταξί: Το τεκμήριο συνδέεται με το ποσοστό ιδιοκτησίας
Αλλαγή προβλέπεται και στον τρόπο υπολογισμού του τεκμηρίου για τους εκμεταλλευτές ταξί. Εφεξής, η επιβάρυνση θα συνδέεται με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος.
Έτσι, όποιος διαθέτει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το 50% του αντίστοιχου τεκμηρίου.
Παράλληλα, διευρύνεται και το όριο για την έκπτωση 50% στο τεκμήριο κατοικίας σε μικρούς οικισμούς. Το όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, ενώ ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία ανεβαίνει από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους.
Στις φορολογικές δηλώσεις του 2027 θα αποτυπωθεί και το όφελος από τη νέα φορολογική κλίμακα. Στις δηλώσεις του 2028, παράλληλα, η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες μειώνεται από το 55% στο 50%.
Επιχειρήσεις: Σταδιακά καταργείται το τέλος επιτηδεύματος
Στα νομικά πρόσωπα, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος θα προχωρήσει σταδιακά. Η διαδικασία ξεκινά το 2027 με την κατάργησή του στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη.
Το 2028 η επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις της Αττικής μειώνεται κατά 50%, ενώ από το 2029 το τέλος επιτηδεύματος καταργείται πλήρως σε ολόκληρη τη χώρα.
Από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά επίσης η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο. Έτσι, από το 80% που ισχύει σήμερα θα περιοριστεί στο 50% το 2033.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 μειώνεται ακόμη ο χρόνος απόσβεσης για μηχανήματα και εξοπλισμό, από τα δέκα στα έξι έτη.
Την ίδια ώρα, δύο νέα χρηματοδοτικά προγράμματα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα αξιοποιήσουν 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, με στόχο να κινητοποιήσουν συνολικά κεφάλαια ύψους 5 δισ. ευρώ.
Τρίτεκνοι: Μηδενικός φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ
Σημαντική φορολογική ελάφρυνση προβλέπεται για τις οικογένειες με τρία εξαρτώμενα παιδιά. Για εισόδημα έως 20.000 ευρώ ο φόρος μηδενίζεται, ενώ το ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει τα 1.800 ευρώ.
Η ρύθμιση ενεργοποιείται από το φορολογικό έτος 2027. Οι μισθωτοί θα τη δουν στην πράξη από την 1η Ιανουαρίου 2027 μέσω της μηνιαίας παρακράτησης φόρου, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες το όφελος θα αποτυπωθεί στις δηλώσεις του 2028.
Συνολικά, χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση αναμένεται να έχουν 86.927 τρίτεκνοι, από τους οποίους 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.
Το αφορολόγητο αυξάνεται από τις 14.364 στις 25.364 ευρώ.
Ενδεικτικά, τρίτεκνος μισθωτός με εισόδημα 20.000 ευρώ απαλλάσσεται από φόρο 620 ευρώ. Σε εισόδημα 30.000 ευρώ, ο φόρος μειώνεται από 2.820 σε 1.020 ευρώ, με τη συνολική ελάφρυνση να φτάνει τα 1.800 ευρώ.
Αγρότες: Έως 2.900 ευρώ το όφελος
Μεγάλη φορολογική ανάσα προβλέπεται και για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Όσοι αποκτούν πάνω από το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα θα έχουν μηδενικό φόρο εισοδήματος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
Η αλλαγή αφορά το φορολογικό έτος 2026 και επομένως θα γίνει ορατή στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.
Από τους 245.907 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, άμεση μείωση φόρου αναμένεται να δουν 47.091.
Για αγρότη χωρίς παιδιά, το αφορολόγητο αυξάνεται από 8.633 σε 22.204 ευρώ, ενώ το μέγιστο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ.
Έτσι, αγρότης χωρίς παιδιά και εισόδημα 15.000 ευρώ θα εξοικονομήσει φόρο 1.183 ευρώ. Σε εισόδημα 30.000 ευρώ, ο φόρος περιορίζεται από 5.083 σε 2.183 ευρώ, με το όφελος να ανέρχεται σε 2.900 ευρώ.
ΕΝΦΙΑ: Περισσότεροι ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας απαλλάσσονται
Διευρύνεται από το 2027 και ο αριθμός των ιδιοκτητών που μπορούν να απαλλαγούν από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία τους σε μικρούς οικισμούς.
Το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους. Για τη Δυτική Μακεδονία το όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους.
Με την αλλαγή αυτή εντάσσονται στη ρύθμιση 131 επιπλέον οικισμοί και περίπου 62.000 ακόμη ιδιοκτήτες. Συνολικά, η απαλλαγή θα καλύπτει 12.855 οικισμούς.
Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία και εφαρμόζεται εφόσον η αξία της δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.
Αντίθετα, δεύτερες κατοικίες, εξοχικά και λοιπά ακίνητα εξακολουθούν να επιβαρύνονται κανονικά με ΕΝΦΙΑ.
Τέλος, από την 1η Ιανουαρίου 2027 αυξάνεται από 5% σε 15% ο φόρος στις αμοιβές άνω των 60.000 ευρώ που λαμβάνουν μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές και εργαζόμενοι με τη μορφή μερισμάτων από τα κέρδη επιχειρήσεων.
