Ειδική ρύθμιση καλύπτει τα λάθη στις δηλώσεις ακινήτων για την περίοδο 2014-2026, όχι όμως και την πλήρη απόκρυψη περιουσίας. Τι αλλάζει με το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων και ποια είναι η προθεσμία για τις διορθώσεις.
Μια σημαντική δυνατότητα διόρθωσης των στοιχείων της ακίνητης περιουσίας τους αποκτούν οι ιδιοκτήτες, καθώς η νέα ρύθμιση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπει την υποβολή αρχικών και τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 για τα έτη 2014 έως και 2026 χωρίς πρόσθετους φόρους, τόκους και πρόστιμα.
Η ευνοϊκή διάταξη, ωστόσο, δεν καλύπτει όλες τις περιπτώσεις. Όπως διευκρίνισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στη Βουλή, διαφορετική αντιμετώπιση θα έχουν όσοι είχαν δηλώσει ένα ακίνητο με λανθασμένα ή ελλιπή στοιχεία και διαφορετική εκείνοι που δεν είχαν εμφανίσει καθόλου την ύπαρξή του στην Εφορία.
Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται, για παράδειγμα, ιδιοκτήτες που έχουν δηλώσει μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική. Αυτοί θα μπορούν να διορθώσουν τα τετραγωνικά χωρίς να επιβαρυνθούν με αναδρομικό ΕΝΦΙΑ για τα προηγούμενα έτη που καλύπτει η ρύθμιση.
Αντίθετα, όσοι είχαν αποκρύψει πλήρως ένα ακίνητο από το Ε9 θα κληθούν να καταβάλουν τον φόρο που αναλογεί στην περιουσία τους. Εκτός της ευνοϊκής μεταχείρισης βρίσκονται επίσης οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων (servicers).
Ποια λάθη διορθώνονται χωρίς επιβαρύνσεις
Η ρύθμιση αφορά τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων της περιόδου 2014-2026 και δίνει τη δυνατότητα στους φορολογουμένους να αποκαταστήσουν ανακρίβειες που επηρεάζουν τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ.
Στις περιπτώσεις που μπορούν να διορθωθούν περιλαμβάνονται:
- Λανθασμένη αναγραφή της επιφάνειας ενός ακινήτου, όταν έχουν δηλωθεί λιγότερα τετραγωνικά από τα πραγματικά.
- Ανακριβή ποσοστά συνιδιοκτησίας.
- Λάθη στην καταχώριση εμπράγματων δικαιωμάτων, όπως πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα και επικαρπία.
- Ελλείψεις ή ανακρίβειες στην περιγραφή των ακινήτων.
- Παραλείψεις στα στοιχεία ήδη δηλωμένων ιδιοκτησιών.
Η διάταξη προβλέπει ότι οι αρχικές και τροποποιητικές δηλώσεις θα υποβάλλονται χωρίς τον πρόσθετο ΕΝΦΙΑ που θα προέκυπτε από τη διόρθωση για τα προηγούμενα έτη, καθώς και χωρίς τους αντίστοιχους τόκους και τα πρόστιμα.
Ποιοι δεν καλύπτονται από τη ρύθμιση
Η βασική εξαίρεση αφορά τα ακίνητα που δεν είχαν δηλωθεί ποτέ στην Εφορία.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ξεκαθάρισε ότι η ρύθμιση δεν μπορεί να εξομοιώνει ένα λάθος στη δήλωση με την πλήρη απόκρυψη περιουσίας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Άλλο να δηλώσει κάποιος το ακίνητό του με λιγότερα τετραγωνικά και άλλο να έχει αποκρύψει πλήρως την ύπαρξή του».
Ο υπουργός υπογράμμισε επίσης ότι «Δεν μπορεί ο συνεπής πολίτης να σηκώνει το βάρος εκείνων που δεν δήλωσαν τίποτα», επισημαίνοντας ότι η ευνοϊκή διάταξη αφορά όσους είχαν καταχωρίσει την περιουσία τους, αλλά είχαν κάνει λάθη ή παραλείψεις στα επιμέρους στοιχεία.
Με αυτόν τον διαχωρισμό, η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει τη δυνατότητα αποκατάστασης παλαιών ανακριβειών χωρίς να επιβραβεύει την πλήρη απόκρυψη ακίνητης περιουσίας.
Το ΜΙΔΑ φέρνει διασταυρώσεις στα στοιχεία των ακινήτων
Η νέα ρύθμιση συνδέεται άμεσα με την επικείμενη ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2026.
Το νέο ψηφιακό μητρώο θα συγκεντρώνει πληροφορίες για την ακίνητη περιουσία των φορολογουμένων, επιτρέποντας στην ΑΑΔΕ να διασταυρώνει στοιχεία που μέχρι σήμερα βρίσκονταν καταχωρισμένα σε διαφορετικές βάσεις δεδομένων.
Στο επίκεντρο των ελέγχων θα βρίσκονται η ιδιοκτησία, η πραγματική επιφάνεια, τα εμπράγματα δικαιώματα και η χρήση κάθε ακινήτου. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούν να εντοπίζονται αποκλίσεις μεταξύ των δηλωμένων στοιχείων και της πραγματικής εικόνας της περιουσίας.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης επισήμανε ότι για πολλά χρόνια το κράτος δεν διέθετε ενιαία και πλήρη εικόνα για το ποιος κατέχει κάθε ακίνητο, ποια είναι η πραγματική χρήση του και κατά πόσο τα στοιχεία που δηλώνονται ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Τέσσερις μήνες για τις διορθώσεις
Η προθεσμία για την υποβολή των διορθωτικών δηλώσεων θα ξεκινήσει με την παραγωγική λειτουργία του ΜΙΔΑ. Οι φορολογούμενοι θα έχουν περιθώριο έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την ενεργοποίησή του.
Εφόσον το Μητρώο τεθεί σε λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2026, η προθεσμία αναμένεται να λήξει στις 30 Απριλίου 2027. Προβλέπεται, πάντως, η δυνατότητα παράτασης με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ.
Οι διορθώσεις θα μπορούν να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής Ε9 της ΑΑΔΕ, χωρίς να απαιτείται επίσκεψη στην αρμόδια ΔΟΥ.
Τι ισχύει όταν η διόρθωση μειώνει τον ΕΝΦΙΑ
Υπάρχει μία ακόμη σημαντική λεπτομέρεια στη ρύθμιση. Η απαλλαγή αφορά τις διορθώσεις από τις οποίες προκύπτει πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση, δηλαδή τις χρεωστικές δηλώσεις.
Αντίθετα, όταν η διόρθωση οδηγεί σε μείωση του ΕΝΦΙΑ ή σε επιστροφή φόρου, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες της φορολογικής νομοθεσίας και οι προβλεπόμενες προθεσμίες παραγραφής.
Αυτό σημαίνει ότι η νέα ρύθμιση δεν εξασφαλίζει αυτομάτως επιστροφή χρημάτων σε ιδιοκτήτες που είχαν πληρώσει υψηλότερο ΕΝΦΙΑ εξαιτίας λανθασμένων στοιχείων στο Ε9 κατά τα προηγούμενα χρόνια.
Το υπουργείο χαρακτηρίζει τη διαδικασία ως τελευταία ευκαιρία για την αποκατάσταση των ανακριβειών πριν από την πλήρη λειτουργία των νέων ηλεκτρονικών διασταυρώσεων. Μετά την ολοκλήρωση της περιόδου διορθώσεων, θα εφαρμόζονται οι ισχύοντες κανόνες χωρίς νέα περίοδο χάριτος.
