Του Κυριάκου Κουζούμη
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη εδώ και χρόνια με μια από τις πιο κρίσιμες, βαθιές και μακροχρόνιες προκλήσεις της σύγχρονης ιστορίας της: τη ραγδαία συρρίκνωση του πληθυσμού της. Η υπογεννητικότητα δεν αποτελεί πλέον μια απλή στατιστική καταγραφή ή μια θεωρητική ανησυχία των ειδικών, αλλά μια ωμή, καθημερινή πραγματικότητα που υπονομεύει αργά αλλά σταθερά τη συνοχή της κοινωνίας. Οι νέοι άνθρωποι, τα νεαρά ζευγάρια και οι εργαζόμενοι διστάζουν να προχωρήσουν στη δημιουργία οικογένειας, πιεζόμενοι ασφυκτικά από το υψηλό κόστος στέγασης, την ακρίβεια στα βασικά αγαθά, τα αυξημένα έξοδα καθημερινότητας και το αίσθημα της οικονομικής αβεβαιότητας για την επόμενη μέρα.
Απέναντι σε αυτό το ζοφερό και πιεστικό περιβάλλον, η πολιτεία δεν αρκεί πια να περιορίζεται σε προσωρινά επιδόματα ή σε αποσπασματικά βοηθήματα συγκυριακού χαρακτήρα. Απαιτούνται τολμηρές, διαρθρωτικές και μόνιμες τομές που να εμπνέουν εμπιστοσύνη, να προσφέρουν ασφάλεια και να αποδεικνύουν έμπρακτα ότι η στήριξη της οικογένειας βρίσκεται στην κορυφή των εθνικών προτεραιοτήτων.
Το μέτρο του «Κουμπαρά για τη νέα γενιά»
Σε αυτή ακριβώς τη στρατηγική κατεύθυνση εντάσσεται η εμβληματική εξαγγελία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από το βήμα της 90ής ΔΕΘ, με τη θέσπιση του «Κουμπαρά για τη νέα γενιά». Πρόκειται για έναν καινοτόμο, μακροχρόνιο και βαθιά κοινωνικό αποταμιευτικό λογαριασμό που σχεδιάστηκε αποκλειστικά για να λειτουργήσει ως ανάχωμα στη δημογραφική καταιγίδα και να προσφέρει ένα σταθερό σημείο αναφοράς για τους νέους γονείς.
Η βασική φιλοσοφία του μέτρου είναι βαθιά ανατρεπτική για τα ελληνικά δεδομένα: το κράτος παρεμβαίνει ενεργά και παύει να είναι απλός παρατηρητής. Μετατρέπεται σε συνέταιρος και συνοδοιπόρος της οικογένειας και μοιράζεται το βάρος της αποταμίευσης από τα πρώτα κιόλας βήματα της ζωής ενός παιδιού. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα ότι η πολιτεία στέκεται δίπλα στον πολίτη που τολμά να κάνει παιδί, επενδύοντας ουσιαστικά στο κοινό αύριο.
Πώς λειτουργεί ο «Κουμπαράς» στην πράξη
Όπως προέκυψε και από την αναλυτική εξειδίκευση των μέτρων από το αρμόδιο κυβερνητικό επιτελείο, ο «Κουμπαράς» αφορά παιδιά ηλικίας έως δύο ετών. Η αρχιτεκτονική του είναι δομημένη πάνω σε ξεκάθαρους κανόνες διαφάνειας και ασφάλειας: το κράτος συμμετέχει ισότιμα, καταθέτοντας στον ειδικό λογαριασμό ποσό ακριβώς ίσο με εκείνο που αποταμιεύουν οι γονείς σε ετήσια βάση.
Πρόκειται για έναν αυστηρά «κλειστό» λογαριασμό. Αυτό σημαίνει ότι τα χρήματα δεν μπορούν να αποσυρθούν πρόωρα, αλλά παραμένουν δεσμευμένα και προστατευμένα μέχρι ο δικαιούχος να συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του και να ενηλικιωθεί. Σύμφωνα με τους αναλογιστικούς υπολογισμούς και με βάση μια μέση μηνιαία αποταμίευση, η συνδυαστική αυτή προσπάθεια γονέων και κράτους μπορεί να αποδώσει ένα εντυπωσιακό κεφάλαιο που φτάνει έως και τις 60.000 ευρώ ανά παιδί.
Το ποσό αυτό δεν είναι απλώς ένας αριθμός, είναι ένα ισχυρό οικονομικό εφαλτήριο, μια ασπίδα προστασίας και μια πραγματική ευκαιρία για κάθε νέο και νέα να κάνει τα πρώτα του βήματα στις πανεπιστημιακές σπουδές, στην επαγγελματική του σταδιοδρομία ή ακόμα και στην απόκτηση της δικής του κατοικίας, χωρίς το συντριπτικό άγχος της επιβίωσης.
Η επόμενη μέρα
Το μέτρο, το οποίο προγραμματίζεται να ενεργοποιηθεί επίσημα και να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από τον Ιανουάριο του 2027, δεν έρχεται απομονωμένο. Αποτελεί κομμάτι ενός ευρύτερου, πολυδιάστατου πλέγματος πολιτικών που περιλαμβάνει στεγαστικά προγράμματα χαμηλότοκων δανείων, φορολογικές ελαφρύνσεις για τις οικογένειες με παιδιά και ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.
Ο «Κουμπαράς για τη νέα γενιά» αποδεικνύει περίτρανα ότι η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας απαιτεί φαντασία, γενναίους πόρους και κυρίως μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις εκείνες ώστε η νέα γενιά να μην αισθάνεται μόνη της, αλλά να γνωρίζει ότι η πολιτεία πιστεύει στις δυνατότητές της, επενδύοντας έμπρακτα στο πολυτιμότερο και πιο ελπιδοφόρο κεφάλαιο αυτού του τόπου.
