Με υπολογιστική ισχύ 85,69 petaflops και σημαντικές διεθνείς διακρίσεις στην απόδοση και την ενεργειακή αποδοτικότητα, ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» φιλοδοξεί να ενισχύσει την ελληνική έρευνα και την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στο Λαύριο πραγματοποιούνται σήμερα, Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, τα εγκαίνια του εθνικού υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Η τελετή έχει προγραμματιστεί για τις 10:30, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες τεχνολογικές υποδομές της χώρας, η οποία αναμένεται να ενισχύσει τις δυνατότητες της Ελλάδας στην επιστημονική έρευνα, την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και την ανάπτυξη συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» έχει καταγράψει υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, καταλαμβάνοντας την 31η θέση παγκοσμίως στη λίστα TOP500 και την 23η θέση στην κατάταξη Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των υπερυπολογιστών.
Υποδομή για την έρευνα και την Τεχνητή Νοημοσύνη
Το έργο υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET), με συνολικό προϋπολογισμό 58,9 εκατομμυρίων ευρώ.
Οι υπολογιστικοί πόροι του θα είναι διαθέσιμοι σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και δημόσιους οργανισμούς. Μεταξύ των εφαρμογών που θα υποστηρίζει περιλαμβάνονται σύνθετες επιστημονικές προσομοιώσεις, η ανάλυση μεγάλων συνόλων δεδομένων και η εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Παράλληλα, θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS, το οποίο φιλοδοξεί να συνδέσει την προηγμένη υπολογιστική υποδομή με την ερευνητική και επιχειρηματική κοινότητα.
Το έργο εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτείται με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU.
Από τον ιστορικό ηλεκτρικό σταθμό στην τεχνολογία αιχμής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η τοποθεσία εγκατάστασης του υπερυπολογιστή. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» φιλοξενείται στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού Λαυρίου, ο οποίος σχεδιάστηκε το 1905 και αποτέλεσε σημαντικό ενεργειακό κέντρο της βιομηχανικής δραστηριότητας της περιοχής.
Το εγχείρημα συνδυάζει την αποκατάσταση της βιομηχανικής κληρονομιάς με τη δημιουργία μιας σύγχρονης ψηφιακής υποδομής. Για τις ανάγκες του έργου αποκαθίσταται συνολική επιφάνεια περίπου 4.000 τετραγωνικών μέτρων, η οποία περιλαμβάνει τον ηλεκτρικό σταθμό, τα υπόστεγα καμινείας και το πλινθοποιείο.
Η αρχιτεκτονική προσέγγιση βασίζεται στη μέθοδο «box-in-the-box», δηλαδή στην τοποθέτηση των νέων εγκαταστάσεων μέσα σε ανεξάρτητα κελύφη, ώστε να διατηρηθούν τα ιστορικά στοιχεία των κτιρίων.
Οι τοιχοποιίες, οι στέγες, η ιστορική γερανογέφυρα και άλλα στοιχεία του συγκροτήματος διατηρούνται, ενώ ο ίδιος ο υπερυπολογιστής θα βρίσκεται σε ειδικά διαμορφωμένο, μονωμένο γυάλινο χώρο.
Έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα
Η λειτουργία ενός υπερυπολογιστή απαιτεί μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και αποτελεσματικά συστήματα ψύξης. Για τον λόγο αυτό, στον σχεδιασμό του έργου έχουν προβλεφθεί λύσεις που αποσκοπούν στον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του έργου, προβλέπεται κλειστό κύκλωμα ανακυκλούμενου νερού για την ψύξη, καθώς και αξιοποίηση φωτοβολταϊκών συστημάτων στις στέγες και σε γειτονικό τεχνητό λόφο που καλύπτει ρυπασμένα εδάφη της παλαιάς βιομηχανικής εγκατάστασης.
Η ενεργειακή αποδοτικότητα αποτελεί άλλωστε ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ», όπως αποτυπώνεται και στη θέση του στην κατάταξη Green500.
Νέος εκπαιδευτικός και αναπτυξιακός πόλος για το Λαύριο
Πέρα από την τεχνολογική του αποστολή, το ανακαινισμένο συγκρότημα σχεδιάζεται να αποτελέσει επισκέψιμο χώρο, με ειδικές πλατφόρμες ξενάγησης, αίθουσες σεμιναρίων και γραφεία.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας νέος πόλος έρευνας, εκπαίδευσης και ανάπτυξης, σε άμεση γειτνίαση με το Μουσείο Μεταλλείας – Μεταλλουργίας Λαυρίου.
Όπως έχει επισημάνει ο καθηγητής του ΕΜΠ Νίκος Μπελαβίλας, ο οποίος έχει αναλάβει την επιστημονική ευθύνη του έργου εκ μέρους του Πολυτεχνείου και του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου, η παρέμβαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αποκατάστασης και αναγέννησης της περιοχής.
Με την ολοκλήρωση και τη λειτουργία του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ», το Λαύριο αποκτά μια υποδομή που συνδέει τη βιομηχανική ιστορία του με τις τεχνολογικές απαιτήσεις της νέας εποχής, ενώ η Ελλάδα ενισχύει την παρουσία της στον ευρωπαϊκό χώρο των προηγμένων υπολογιστικών συστημάτων.
