Αλέξανδρος Μπενης: Πρόεδρος και Ιδρυτής Κίνημα Έθνους
Η κορύφωση της μετανάστευσης των Ελλήνων στην Αμερική επιτεύχθηκε μέσα από δύο
διακριτά μεταναστευτικά κύματα, κατά τις περιόδους 1900–1920 και 1950–1970. Όμως
οι Έλληνες της εποχής εκείνης παρουσιάζουν πλέον λιγότερες οικονομικές ομοιότητες
με τη σημερινή ελληνοαμερικανική κοινότητα.
Οι Έλληνες που πρωτοέφτασαν στις Ηνωμένες Πολιτείες ίδρυσαν γρήγορα ελληνικές
συνοικίες και σημαντικούς κοινοτικούς θεσμούς στα κέντρα κάθε μεγάλης αμερικανικής
μητρόπολης. Έφεραν την ελληνική κουζίνα στο αμερικανικό κοινό, ανοίγοντας
επιτυχημένα ντάινερ και ελληνικά εστιατόρια σε ολόκληρη τη χώρα. Ενώ παράλληλα
ίδρυσαν Ορθόδοξες ενορίες, κέντρα πολιτισμού και ελληνικά σχολεία, με σκοπό να
αποτελέσουν τους πυλώνες του Ελληνισμού στην Αμερική.
Καθώς αναπτύχθηκε η δεύτερη και η τρίτη γενιά Ελληνοαμερικανών, γίναμε μάρτυρες
μιας οικονομικής εξέλιξης, η οποία έφερε τόσο νέες ευκαιρίες όσο και νέες προκλήσεις.
Σήμερα, οι νεότερες γενιές Ελληνοαμερικανών πραγματοποιούν με επιτυχία τη
μετάβασή τους από την ιδιοκτησία μικρών επιχειρήσεων σε μια δυναμική τάξη νέων
επαγγελματιών του ιδιωτικού τομέα, με υψηλή εξειδίκευση και θέσεις γραφείου. Μεγάλο
μέρος αυτής της επιτυχίας στηρίζεται στα θεμέλια που έθεσαν οι γονείς και οι
παππούδες τους, οι οποίοι μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και συνέβαλαν στην
εδραίωση των πρώτων ελληνικών κοινοτήτων. Πρόκειται για τους πρωτοπόρους της
ελληνοαμερικανικής κοινότητας, οι οποίοι οικοδόμησαν την επιρροή της βήμα προς
βήμα, συχνά αξιοποιώντας τις επιχειρήσεις τους και τις ελληνικές συνοικίες ως σημεία
συσπείρωσης των Ελλήνων της Αμερικής.
Παρότι αυτό το πρότυπο οικονομικής ανέλιξης υπήρξε σε συντριπτικό βαθμό θετικό για
την ελληνική κοινότητα, αρχίζουμε πλέον να παρατηρούμε ορισμένες αρνητικές
συνέπειες αυτής της προόδου. Καθώς οι νεότεροι Ελληνοαμερικανοί ξεκινούν την
επαγγελματική τους σταδιοδρομία και δημιουργούν δικές τους οικογένειες, αρχίζουν να
εγκαταλείπουν τις πόλεις και να μετακινούνται προς τα προάστια. Ως αποτέλεσμα
αυτού, τα ελληνικής ιδιοκτησίας ντάινερ αρχίζουν να εξαφανίζονται, καθώς οι
παλαιότερες γενιές συνταξιοδοτούνται και οι νεότερες επιλέγουν πιο προσοδοφόρες
επαγγελματικές ευκαιρίες.
Σταδιακά, οι ελληνικές συνοικίες που αποτελούν τα ιστορικά επίκεντρα της
ελληνοαμερικανικής κοινότητας αρχίζουν να εξαφανίζονται. Πρόκειται για μια τάση που
έχει ήδη καταγραφεί εκτενώς από Ελληνοαμερικανούς σε ολόκληρη τη χώρα.
Όλο και συχνότερα, οι νεαρές ελληνοαμερικανικές οικογένειες διαπιστώνουν ότι οι
ιστορικές κοιτίδες της κοινότητάς τους σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη και το Σικάγο δεν
προσφέρονται πλέον για μια βιώσιμη οικογενειακή ζωή. Επιπλέον, οι οικογενειακές
επιχειρήσεις που διατηρούνται επί δεκαετίες αποφέρουν πλέον λιγότερα χρήματα σε σχέση με πολλές από τις εταιρικές θέσεις εργασίας.
Έτσι, οι οικογένειας αυτές μετακομίζουν συχνά στα προάστια για να απολαύσουν τους καρπούς της οικονομικής τους ανέλιξης.
Υπάρχουν συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία που τεκμηριώνουν αυτή την παρατήρηση.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι μόλις τα τελευταία 15 χρόνια, ο εκτιμώμενος αριθμός των
κατοίκων της περιοχής Astoria (North) Ditmars-Steinway – αναμφισβήτητα του
σημαντικότερου κέντρου συγκέντρωσης Ελλήνων και ελληνόφωνων στις Ηνωμένες
Πολιτείες – μειώθηκε κατά 2.641 άτομα. Κατά την ίδια περίοδο, η κεντρική Αστόρια
(Astoria Central) έχασε 1.582 κατοίκους ελληνικής καταγωγής.
Καθώς αυτή η τάση συνεχίζεται, οι ίδιοι οι θεσμοί που οικοδόμησαν την ελληνοαμερικανική κοινότητα συχνά παραμελούνται, καθώς η κοινότητα απομακρύνεται από αυτούς τους άλλοτε πολύτιμους πυλώνες του Ελληνισμού. Η Ορθόδοξη Εκκλησία υπήρξε ανέκαθεν το παραδοσιακό επίκεντρο της ελληνικής κοινότητας στην Αμερική. Οι εκκλησίες αυτές δεσπόζουν στα αστικά κέντρα των περιοχών με έντονη ελληνική παρουσία.
Ωστόσο, ενώ συνεχίζεται η μετακίνηση της ελληνικής κοινότητας προς τα προάστια, οι
εκκλησίες συχνά παραμένουν στις αρχικές τους τοποθεσίες. Αυτό σημαίνει ότι δεν
μειώνεται μόνο η εκκλησιαστική προσέλευση, αλλά και η συμμετοχή στους συλλόγους
και τους οργανισμούς που συνδέονται με την Εκκλησία, όπως η AHEPA, οι τοπικοί
σύλλογοι καταγωγής και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Αυτό το γεγονός οδηγεί σε συνολική
μείωση των μελών τους.
Αυτή είναι η νέα πραγματικότητα της ελληνοαμερικανικής εμπειρίας. Το παράδοξο είναι
πως μιας κοινότητα που κατάφερε να προοδεύσει χάρη σε ισχυρούς και στενούς
κοινοτικούς θεσμούς, σήμερα αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις ως αποτέλεσμα αυτης
ακριβώς της προόδου.
Έτσι, φαίνεται πλέον να διαμορφώνεται ένα διάσπαρτο μωσαϊκό από οικογενειακές
επιχειρήσεις, Ελληνορθόδοξες Εκκλησίες και εκπαιδευτικά/πολιτιστικά ιδρύματα που
συνοδεύουν την κοινότητα, καθώς όλοι αυτοί οι θεσμοί απομακρύνονται σταδιακά από
το παραδοσιακό συγκεντρωτικό μοντέλο λειτουργίας τους.
Σήμερα, ενώ η ελληνοαμερικανική κοινότητα έχει καταστεί πολύ πιο εύπορη και χαίρει
μεγαλύτερης κοινωνικής εκτίμησης, κινδυνεύει να χάσει τους ίδιους τους θεσμούς που
υπήρξαν καθοριστικοί για την οικοδομηση της. Επομένως, καθώς ο Ελληνισμός
συνεχίζει να ακμάζει στην Αμερική, οφείλουμε να αγκαλιάσουμε την οικονομική και
κοινωνική πρόοδο του λαού μας, παραμένοντας όμως παράλληλα προσηλωμένοι στους
θεσμούς που διαφυλάσσουν τον Ελληνισμό στην Αμερική εδώ και περισσότερο από
έναν αιώνα.
