Ο Ισαάκ Χέρτσογκ αναμένεται να ανακοινώσει στις 8 Νοεμβρίου σε ποιον θα αναθέσει τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η κοινοβουλευτική στήριξη προς τον πρώην αρχηγό των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων ενισχύεται, αλλά οι πολιτικές διαφωνίες δυσκολεύουν την εξασφάλιση πλειοψηφίας.
Σε κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι πολιτικές διαβουλεύσεις στο Ισραήλ, καθώς ο πρόεδρος της χώρας, Ισαάκ Χέρτσογκ, ανακοίνωσε ότι την Κυριακή 8 Νοεμβρίου θα γνωστοποιήσει σε ποιον θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Η εξέλιξη έρχεται μετά τις επαφές του με εκπροσώπους όλων των κοινοβουλευτικών παρατάξεων και τις εισηγήσεις της πλειονότητας των βουλευτών υπέρ του Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγού του γενικού επιτελείου των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Χέρτσογκ, 67 από τους συνολικά 120 βουλευτές της Κνέσετ υποστήριξαν τον επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Γιασάρ, ενώ 46 τάχθηκαν υπέρ του απερχόμενου πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Παρά το αριθμητικό προβάδισμα του Άιζενκοτ, ο πρόεδρος του Ισραήλ ξεκαθάρισε ότι η διαδικασία δεν έχει κριθεί. Όπως εξήγησε, το βασικό κριτήριο είναι ποιος μπορεί πράγματι να συγκροτήσει βιώσιμη κυβέρνηση, κάτι που παραμένει αβέβαιο εξαιτίας των διαφωνιών και των αμοιβαίων αποκλεισμών μεταξύ των πολιτικών συμμαχιών.
«Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων μπορεί να μοιάζουν σαφή, αλλά το καθήκον που μου έχει ανατεθεί διά νόμου είναι να προσδιορίσω ποιος έχει τη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση, κι αυτό δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρο, δεδομένων των αμοιβαίων βέτο ανάμεσα στις συμμαχίες και μέσα στις ίδιες τις συμμαχίες», ανέφερε.
Ο Χέρτσογκ δήλωσε ότι θα συνεχίσει τις επαφές με τους αρχηγούς των κομμάτων πριν καταλήξει στην απόφασή του, επαναλαμβάνοντας ότι η ανακοίνωση θα γίνει την Κυριακή.
Οι αραβικές παρατάξεις αποκτούν καθοριστικό ρόλο
Παρότι ο Άιζενκοτ εμφανίζεται να διαθέτει θεωρητική κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η συγκρότηση κυβέρνησης ενδέχεται να αποδειχθεί δύσκολη. Καθοριστική είναι η στάση των αραβικών παρατάξεων, καθώς η Ενωμένη Λίστα τάχθηκε υπέρ του υποψηφίου της αντιπολίτευσης.
Ενδέχεται, ωστόσο, να χρειαστεί και η υποστήριξη του κόμματος Ραμ, το οποίο επίσης εκπροσωπεί τους Ισραηλινούς Άραβες. Οι δύο παρατάξεις εξασφάλισαν συνολικά 19 έδρες στις εκλογές του προηγούμενου μήνα, σχεδόν διπλασιάζοντας την κοινοβουλευτική τους δύναμη και αποκτώντας σημαντική επιρροή στις μετεκλογικές εξελίξεις.
Το πρόβλημα είναι ότι δύο σύμμαχοι του Άιζενκοτ είχαν αποκλείσει προεκλογικά το ενδεχόμενο συνεργασίας με τα αραβικά κόμματα. Η στάση αυτή δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στην προσπάθεια συγκρότησης ενός κυβερνητικού συνασπισμού.
Η Ενωμένη Λίστα, από την πλευρά της, διευκρίνισε ότι η απόφασή της να στηρίξει τον Άιζενκοτ δεν ήταν αυτονόητη. Όπως ανέφερε, επιδιώκει την απομάκρυνση του Νετανιάχου, ωστόσο εκφράζει επιφυλάξεις για το κατά πόσο η αντιπολιτευτική συμμαχία είναι διατεθειμένη να απομακρυνθεί ουσιαστικά από τις πολιτικές του απερχόμενου πρωθυπουργού και να αντιμετωπίσει την υποκίνηση εναντίον των Αράβων πολιτών.
Τα χρονικά περιθώρια για τον σχηματισμό κυβέρνησης
Εφόσον ο Άιζενκοτ λάβει την εντολή, θα έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 14 ημέρες.
Αν αποτύχει, η εντολή μπορεί να δοθεί σε άλλο μέλος της Κνέσετ. Σε περίπτωση που αποτύχει και η δεύτερη προσπάθεια, θα πρέπει τουλάχιστον 61 βουλευτές να συμφωνήσουν, μέσα σε διάστημα 21 ημερών, σε έναν νέο υποψήφιο. Εκείνος θα διαθέτει στη συνέχεια 14 ημέρες για να παρουσιάσει κυβερνητικό σχήμα.
Εάν δεν ευοδωθεί καμία από τις παραπάνω προσπάθειες, το ισραηλινό κοινοβούλιο θα διαλυθεί αυτομάτως και θα πρέπει να προκηρυχθούν νέες εκλογές εντός 90 ημερών.
Σε δύσκολη θέση ο Νετανιάχου παρά τις 27 έδρες του Λικούντ
Το Λικούντ παραμένει η μεγαλύτερη κοινοβουλευτική δύναμη, με 27 έδρες, έναντι 21 που εξασφάλισε το Γιασάρ του Άιζενκοτ. Ωστόσο, η συμμαχία δεξιών, ακροδεξιών και θρησκευτικών κομμάτων που στήριζε τον Νετανιάχου αποδυναμώθηκε, περιορίζοντας τις δυνατότητές του να παραμείνει στην εξουσία.
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός έχει καταγγείλει τα αραβικά κόμματα για εκλογική απάτη, ισχυρισμός που έχει απορριφθεί από την αστυνομία και τις αρμόδιες εκλογικές αρχές.
Την Τετάρτη είχε επίσης προειδοποιήσει για τον κίνδυνο σχηματισμού κυβέρνησης που, όπως υποστήριξε, θα εξαρτάται από το «εξτρεμιστικό ισλάμ και ισλαμιστικά κόμματα».
Ο 77χρονος πολιτικός, ο οποίος έχει παραμείνει στην πρωθυπουργία περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο στην ιστορία του Ισραήλ, επιδιώκει να εξασφαλίσει μια έβδομη θητεία. Ωστόσο, η πολιτική του θέση εμφανίζεται πλέον ιδιαίτερα επισφαλής.
Ο στρατηγός Άιζενκοτ και οι προοπτικές αλλαγής πολιτικής
Ο 66χρονος Γκάντι Άιζενκοτ διετέλεσε αρχηγός του γενικού επιτελείου των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων από το 2015 έως το 2019 και θεωρείται συντηρητικός σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Παρά το γεγονός ότι εξελίχθηκε στον βασικό πολιτικό αντίπαλο του Νετανιάχου, αναλυτές εκτιμούν ότι μια ενδεχόμενη κυβέρνησή του δεν αναμένεται να επιφέρει ριζικές αλλαγές στην εξωτερική πολιτική ή στη στρατηγική ασφάλειας του Ισραήλ.
Ο πρώην στρατιωτικός έχει βιώσει και σοβαρές προσωπικές απώλειες στον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας, καθώς ο γιος του και δύο ανίψια του σκοτώθηκαν ενώ υπηρετούσαν στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις.
Παρά τη σχετικά περιορισμένη πολιτική εμπειρία του σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, θεωρείται ότι διατηρεί πιο μετρημένο δημόσιο λόγο σε σύγκριση με τον ιδιαίτερα επιθετικό τρόπο με τον οποίο τοποθετείται ο απερχόμενος πρωθυπουργός.
Η απόφαση του Ισαάκ Χέρτσογκ την Κυριακή αναμένεται, επομένως, να αποτελέσει το επόμενο καθοριστικό βήμα σε μια διαδικασία που μπορεί είτε να οδηγήσει σε αλλαγή κυβέρνησης είτε να ανοίξει τον δρόμο για νέα εκλογική αναμέτρηση.
