Νέο κύμα έντασης στο Αιγαίο προκαλούν οι συνεχείς παρεμβάσεις της Τουρκίας στις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων, με το πρόσφατο περιστατικό παρενόχλησης του πλοίου «Ocean Link» ανάμεσα σε Αστυπάλαια και Κω να επαναφέρει τους φόβους για πιθανό θερμό επεισόδιο στην περιοχή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τουρκική πυραυλάκατος προσέγγισε το πλοίο που εκτελούσε εργασίες σε διεθνή ύδατα, επιχειρώντας να αμφισβητήσει τη δραστηριότητά του. Το περιστατικό θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς στην περιοχή βρισκόταν και η ελληνική φρεγάτα «Αδρίας», γεγονός που αύξησε τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Δεν ήταν πάντως η πρώτη φορά που η Άγκυρα προχώρησε σε αντίστοιχη ενέργεια. Το ίδιο πλοίο είχε δεχθεί ξανά παρενόχληση τον περασμένο Ιανουάριο στην περιοχή μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας, όταν τουρκική φρεγάτα απαίτησε παράνομα να σταματήσουν οι εργασίες.
Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία ακολουθεί σταθερά την ίδια τακτική κάθε φορά που ελληνικά ή ξένα σκάφη επιχειρούν στο ανατολικό Αιγαίο για έρευνες ή πόντιση καλωδίων. Εκδίδει αντι-Navtex, αμφισβητεί τις θαλάσσιες ζώνες και επιχειρεί να επιβάλει την άποψη ότι απαιτείται τουρκική άδεια για δραστηριότητες που, σύμφωνα με την Αθήνα, διεξάγονται νόμιμα σε διεθνή ύδατα ή σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το μεγάλο έργο Sea-Spine, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αφορά τη δημιουργία σύγχρονου δικτύου οπτικών ινών σε 11 νησιά του Αιγαίου, μεταξύ αυτών η Αμοργός, η Αστυπάλαια, η Κως, η Χίος, η Λέσβος και η Λήμνος.
Το έργο προβλέπει επτά υποθαλάσσιες διασυνδέσεις συνολικού μήκους περίπου 563 χιλιομέτρων, αλλά και επίγεια δίκτυα περίπου 231 χιλιομέτρων, με συνολικό προϋπολογισμό που αγγίζει τα 24 εκατομμύρια ευρώ μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος «Connecting Europe Facility».
Παράλληλα προχωρά και το East-Aegean Network, ένα ακόμη μεγαλύτερο έργο ψηφιακών υποδομών, ύψους περίπου 120 εκατομμυρίων ευρώ, που περιλαμβάνει ανάπτυξη υποθαλάσσιων καλωδίων μήκους 1.300 χιλιομέτρων και επίγειων δικτύων περίπου 280 χιλιομέτρων.
Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι οι τουρκικές αντιδράσεις δεν στρέφονται μόνο κατά της Ελλάδας αλλά και κατά της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τα συγκεκριμένα έργα αποτελούν ευρωπαϊκές επενδύσεις στρατηγικής σημασίας.
Παράλληλα, εντείνεται ο προβληματισμός για τη στάση της Άγκυρας εντός του ΝΑΤΟ, καθώς οι συμμαχικές εκθέσεις έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι τα υποθαλάσσια δίκτυα μεταφοράς δεδομένων και ενέργειας αποτελούν κρίσιμες υποδομές που πρέπει να προστατεύονται από κρατικές ή άλλες απειλές.
Στην περίπτωση του Αιγαίου, ωστόσο, η ένταση δεν αφορά κάποιο αόριστο σενάριο δολιοφθοράς αλλά άμεσες παρεμβάσεις από χώρα μέλος της Συμμαχίας, γεγονός που προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στην Αθήνα.
Αν και αυτή τη φορά η κατάσταση αποκλιμακώθηκε σχετικά γρήγορα, διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές εκφράζουν φόβους ότι ένα επόμενο περιστατικό θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρότερη κρίση στο Αιγαίο.