Στη Βουλή ψηφίζεται σήμερα η νέα νομοθετική ρύθμιση για τα κόκκινα δάνεια, η οποία φέρνει σημαντικές ελαφρύνσεις για περισσότερους από 100.000 συνεπείς δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη.
Η παρέμβαση ανοίγει τον δρόμο για την πλήρη εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης του Αρείου Πάγου και προβλέπει χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, μικρότερους τόκους και ταχύτερη εξόφληση των οφειλών. Παράλληλα, αναγνωρίζεται αναδρομικά μέρος των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί, γεγονός που οδηγεί σε περαιτέρω μείωση του υπολοίπου των δανείων.
Το συνολικό κόστος της ρύθμισης υπολογίζεται στα 700 εκατ. ευρώ, τα οποία θα επιμεριστούν μεταξύ Δημοσίου και τραπεζών.
Πώς αλλάζει ο υπολογισμός των τόκων
Η σημαντικότερη μεταβολή αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Μέχρι σήμερα οι τόκοι υπολογίζονταν πάνω στο συνολικό ανεξόφλητο υπόλοιπο του δανείου. Με τη νέα διάταξη θα υπολογίζονται πάνω στη μηνιαία δόση που έχει ορίσει το δικαστήριο.
Η αλλαγή αυτή μειώνει αισθητά τη μηνιαία επιβάρυνση και περιορίζει δραστικά το συνολικό κόστος αποπληρωμής.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, δανειολήπτης με οφειλή 144.500 ευρώ, ο οποίος με το προηγούμενο καθεστώς κατέβαλλε 731 ευρώ τον μήνα για 300 μήνες, θα πληρώνει πλέον 483 ευρώ. Από αυτό το ποσό τα 482 ευρώ θα αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου και μόλις 1 ευρώ τόκο.
Αναδρομικό όφελος για τους δανειολήπτες
Η ρύθμιση προβλέπει επίσης ότι τα επιπλέον ποσά που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια λόγω του διαφορετικού τρόπου υπολογισμού των τόκων θα λογίζονται πλέον ως αποπληρωμή κεφαλαίου.
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, ο δανειολήπτης έχει πληρώσει επιπλέον 7.440 ευρώ μέσα στα τελευταία δύο χρόνια. Το ποσό αυτό θα αφαιρεθεί από το υπόλοιπο του δανείου του, με αποτέλεσμα οι εναπομείνασες δόσεις να μειωθούν από 270 σε 255.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η διαφορά στους συνολικούς τόκους. Ενώ με το προηγούμενο καθεστώς θα κατέβαλλε 74.852 ευρώ, πλέον το συνολικό ποσό περιορίζεται στα 411 ευρώ.
Παράδειγμα με δάνειο 120.000 ευρώ
Για στεγαστικό δάνειο ύψους 120.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, η μηνιαία δόση μειώνεται από 735 σε 502 ευρώ.
Ταυτόχρονα, οι τόκοι από 544 ευρώ τον μήνα περιορίζονται μόλις στα 1,67 ευρώ.
Συνολικά, ο δανειολήπτης εξοικονομεί περίπου 56.000 ευρώ μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής, καθώς οι τόκοι που θα κατέβαλλε ύψους 56.349 ευρώ περιορίζονται σε περίπου 400 ευρώ.
Η σημασία της αναδρομικότητας
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης.
Εάν κάποιος έχει ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη από τον Ιούνιο του 2019, δηλαδή εδώ και επτά χρόνια, η διαφορά των 233 ευρώ μηνιαίως που κατέβαλλε επιπλέον μετατρέπεται σε όφελος 19.572 ευρώ.
Το ποσό αυτό δεν θα επιστραφεί με μετρητά, αλλά θα χρησιμοποιηθεί για την εξόφληση μελλοντικών δόσεων. Έτσι ο δανειολήπτης θα ολοκληρώσει την αποπληρωμή του δανείου του περίπου 39 μήνες νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό.
Ποιους δεν αφορά η ρύθμιση
Η νέα διάταξη εξαιρεί ρητά όσους έχουν ρυθμίσει τις οφειλές τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Στις περιπτώσεις αυτές εξακολουθεί να ισχύει ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της τοκοχρεολυτικής δόσης επί του συνολικού ποσού της οφειλής, όπως συμβαίνει στα περισσότερα στεγαστικά δάνεια.
Πολιτικές αντιδράσεις
Η αντιπολίτευση υποδέχθηκε τη ρύθμιση με επιφυλάξεις και επικρίσεις.
Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη υποστήριξε ότι όσες ρυθμίσεις καταγγέλθηκαν με βάση τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού θα πρέπει να θεωρηθούν αυτοδικαίως άκυρες και να επανέλθουν σε ισχύ.
Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, ο Σωκράτης Φάμελλος ζήτησε την πλήρη εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου χωρίς περιορισμούς ή εξαιρέσεις.
Το ΚΚΕ έκανε λόγο για προσπάθεια της κυβέρνησης να παρουσιάσει ως επιτυχία μια αυτονόητη διόρθωση, υπογραμμίζοντας ότι τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές πιέσεις.
Παρέμβαση έκανε και ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος εξέφρασε προβληματισμό για τον αποκλεισμό δανειοληπτών που είχαν επιβαρυνθεί με τον ίδιο τρόπο, αλλά οι ρυθμίσεις τους είτε ολοκληρώθηκαν είτε χάθηκαν στο μεταξύ.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η παρέμβαση θα προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση σε δεκάδες χιλιάδες οικογένειες, μειώνοντας το βάρος των δανειακών υποχρεώσεων και επιταχύνοντας την οριστική έξοδο από τον κύκλο του ιδιωτικού χρέους.