Επιμέλεια-Μαρίνα Βασιλικιά
Σε δύσκολη θέση φαίνεται να φέρνει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu η προοπτική συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με αποκαλύψεις του Axios.
Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Νετανιάχου, ενημερώνοντάς τον ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και πως μια συμφωνία βρίσκεται πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή της.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, ο Τραμπ υποστήριξε ότι έχει έρθει η στιγμή να τερματιστεί ο πόλεμος, εξέλιξη που δεν φαίνεται να συμβαδίζει με τις αρχικές επιδιώξεις της ισραηλινής κυβέρνησης. Ο Νετανιάχου εκτιμούσε ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αποδυνάμωση ή ακόμη και αλλαγή του καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αντιλήφθηκε πως δεν διέθετε τα μέσα για να ανακόψει την πορεία της συμφωνίας και επέλεξε να μην έρθει σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Ανησυχίες για το πυρηνικό πρόγραμμα
Παρά τη δημόσια συγκρατημένη στάση της ισραηλινής ηγεσίας, στο παρασκήνιο εκφράζονται σοβαρές επιφυλάξεις σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Κυβερνητικοί κύκλοι στο Ισραήλ φοβούνται ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να αξιοποιήσει την αποκλιμάκωση για να κερδίσει χρόνο, χωρίς να προχωρήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις όσον αφορά το πυρηνικό της πρόγραμμα. Παράλληλα, υπάρχει προβληματισμός για το ενδεχόμενο οικονομικής ενίσχυσης του Ιράν μέσω της χαλάρωσης περιορισμών και της αύξησης των εξαγωγών πετρελαίου.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Israel Katz, φέρεται να υπογράμμισε ότι η χώρα του αναμένει από τις ΗΠΑ να διατηρήσουν τις κοινές «κόκκινες γραμμές» σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τη δράση φιλοϊρανικών οργανώσεων στην περιοχή.
Ο παράγοντας Λίβανος και Χεζμπολάχ
Ένας ακόμη λόγος ανησυχίας για το Ισραήλ αφορά τις εξελίξεις στον Λίβανος και τη δράση της Hezbollah.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια ευρύτερη συμφωνία αποκλιμάκωσης θα μπορούσε να περιορίσει την ελευθερία κινήσεων των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων απέναντι στη Χεζμπολάχ, καθώς ενδέχεται να απαιτείται μεγαλύτερος συντονισμός με την Ουάσινγκτον για μελλοντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ διαβεβαιώνουν ότι το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα παραμένει αδιαπραγμάτευτο, ενώ ξεκαθαρίζουν ότι οποιαδήποτε οικονομικά ή πολιτικά οφέλη προς το Ιράν θα εξαρτηθούν από την πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναλάβει η ιρανική πλευρά.
Πολιτικό κόστος για τον Νετανιάχου
Η πιθανή συμφωνία δημιουργεί και εσωτερικές πολιτικές πιέσεις για τον Νετανιάχου, καθώς βρίσκεται λίγους μήνες πριν από τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις στο Ισραήλ. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι ακολουθεί τις πρωτοβουλίες της Ουάσινγκτον χωρίς να επιβάλλει τις ισραηλινές θέσεις.
Εφόσον η συμφωνία ολοκληρωθεί χωρίς να έχουν επιτευχθεί οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι που είχε θέσει η ισραηλινή κυβέρνηση απέναντι στο Ιράν, ο Νετανιάχου ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με σημαντικό πολιτικό και γεωπολιτικό κόστος τόσο στο εσωτερικό όσο και στη διεθνή σκηνή.
