Του Σωτήρη Σκουλούδη
Η δολοφονική επίθεση κατά τη διάρκεια κηδείας στο Κάρακ της Ιορδανίας επαναφέρει την αγωνία για τους χριστιανούς της Μέσης Ανατολής — Η νέα παρέμβαση του Ελληνολεβαντίνου στους Attica Times και η έκκληση που είχε απευθύνει ήδη από το 2025.
Μια κηδεία μετατράπηκε σε σκηνή αιματοχυσίας στην επαρχία Κάρακ της νότιας Ιορδανίας. Ένοπλοι άνοιξαν πυρ σε ελληνορθόδοξη εκκλησία στο χωριό Χαμούντ, την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, σκοτώνοντας έξι ανθρώπους και τραυματίζοντας δεκάδες άλλους. Άνθρωποι που είχαν συγκεντρωθεί για να αποχαιρετήσουν έναν νεκρό βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια δολοφονική επίθεση στον χώρο της θρησκευτικής τελετής.
Η τραγωδία επαναφέρει το αίτημα για προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων της Μέσης Ανατολής. Κοινοτήτων με ιστορία αιώνων, οι οποίες σε περιοχές της Συρίας έχουν υποστεί τρομοκρατικές επιθέσεις, απαγωγές, καταστροφές εκκλησιών και εκτοπισμούς. Για την επίθεση στην Ιορδανία, πάντως, τα κίνητρα δεν είχαν αποσαφηνιστεί στις διαθέσιμες επίσημες ανακοινώσεις και δεν είχε τεκμηριωθεί σύνδεση με θρησκευτικό εξτρεμισμό.
Πυρά εναντίον ανθρώπων που πενθούσαν
Δύο ένοπλοι αποβιβάστηκαν από όχημα και άνοιξαν πυρ κατά τη διάρκεια της κηδείας, προτού διαφύγουν. Μαρτυρίες περιγράφουν πυροβολισμούς επί αρκετά λεπτά, ενώ περισσότεροι από 150 άνθρωποι βρίσκονταν μέσα και γύρω από την εκκλησία. Η επίθεση προκάλεσε κινητοποίηση των υπηρεσιών ασφαλείας για τον εντοπισμό των δραστών και τη διακρίβωση των συνθηκών της.
Πέρα από τον απολογισμό, το πλήγμα αφορά το αίσθημα ασφάλειας ολόκληρης της κοινότητας. Η βία εισέβαλε σε μια στιγμή συλλογικού πένθους, ανακαλώντας εικόνες επιθέσεων εναντίον πιστών που έχουν σημαδέψει τη σύγχρονη ιστορία της περιοχής.
Raffa Issa: «Χωρίς οικονομική πίεση, κανείς δεν θα ενδιαφερθεί»
Μιλώντας στους Attica Times, ο Ελληνολεβαντίνος Raffa Issa ζητά έμπρακτη παρέμβαση και περιγράφει με δραματικούς όρους το αίσθημα εγκατάλειψης.
«Πιστεύω ότι η κυβέρνηση πρέπει να δράσει για λογαριασμό της κοινότητας. Αν δεν τους ασκήσουμε οικονομική πίεση, κανείς δεν θα ενδιαφερθεί καν να αποτρέψει τέτοια γεγονότα», δηλώνει.
«Δεν είμαστε παρά μια υποσημείωση στις στατιστικές και μια κοινότητα που θα χαίρονταν να εξαλείψουν», προσθέτει.
Ο ίδιος θέτει και το ζήτημα της δυνατότητας αυτοπροστασίας: «Πώς μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, όταν τα καθεστώτα δεν τους επιτρέπουν ούτε να συγκροτήσουν τοπική αστυνομία ούτε να οπλοφορούν;».
Στο πολιτικό σκέλος της παρέμβασής του μάλιστα, συνδέει την ανάγκη ελληνικής δράσης με την αντιμετώπιση της «τουρκικής Μουσουλμανικής Αδελφότητας», στην οποία αποδίδει ευθύνη για αυτό που χαρακτηρίζει «πογκρόμ».
Η προειδοποίηση στους Attica Times από το 2025
Η σημερινή παρέμβασή του δεν αποτελεί μεμονωμένη αντίδραση. Ο Issa, ιδρυτής της Ένωσης Ελληνολεβαντίνων, είχε μιλήσει στους Attica Times ήδη στις 29 Ιουνίου 2025, περιγράφοντας την κατάσταση των χριστιανών της Συρίας και επικρίνοντας την απραξία της Δύσης.
Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε μία εβδομάδα μετά τη σφαγή στον ελληνορθόδοξο ναό του Προφήτη Ηλία στη Δαμασκό. «Έλληνες, υψώστε τη φωνή σας, μοιραζόμαστε χιλιάδες χρόνια ιστορίας»: αυτό ήταν το μήνυμα που ανέδειξε τότε η εφημερίδα στο αφιέρωμά της για τον διωγμό των χριστιανών της Συρίας.
Εκείνη η έκκληση και η σημερινή τοποθέτηση έχουν κοινό άξονα την απαίτηση για ουσιαστική κινητοποίηση. Τότε ο Issa επέκρινε την αδράνεια της Δύσης. Σήμερα ζητά οικονομική πίεση, υποστηρίζοντας ότι η συμπαράσταση δεν αρκεί όταν δεν συνοδεύεται από ενέργειες που μπορούν να αποτρέψουν την επόμενη τραγωδία.
Οι Ρωμιοί του Λεβάντε και η Ελλάδα
Πίσω από τη γενική αναφορά στους χριστιανούς της περιοχής υπάρχουν διαφορετικές κοινότητες, ιστορίες και ταυτότητες. Ανάμεσά τους βρίσκονται άνθρωποι που αυτοπροσδιορίζονται ως Ρωμιοί του Λεβάντε και συνδέουν την κληρονομιά τους με την Αντιόχεια και τον ελληνόφωνο και βυζαντινό κόσμο της Ανατολής.
Η επικράτηση της αραβικής στην καθημερινή ζωή δεν εξάλειψε για όλους τη μνήμη αυτής της σύνδεσης. Μέλη των κοινοτήτων ενδιαφέρονται για την ελληνική γλώσσα και επιδιώκουν στενότερη επαφή με την Ελλάδα. Η ρωμαίικη ταυτότητα, ωστόσο, είναι ιστορικά σύνθετη και δεν συνεπάγεται ενιαία εθνική συνείδηση ή ελληνική υπηκοότητα για όλους τους ελληνορθόδοξους της περιοχής.
Η συζήτηση για τη στήριξή τους περιλαμβάνει και την πρόταση ασφαλών, νόμιμων και εθελοντικών δυνατοτήτων εγκατάστασης στην Ελλάδα όσων το επιθυμούν. Μια τέτοια πολιτική θα χρειαζόταν γλωσσική εκπαίδευση, κατοικία, εργασία και σχολική ένταξη των παιδιών, χωρίς να παρουσιάζεται η μετεγκατάσταση ως αυτόματη λύση στο ελληνικό δημογραφικό πρόβλημα.
Η σφαγή στον Προφήτη Ηλία και τα χωριά που άδειασαν
Το βαρύτερο πρόσφατο πλήγμα σε εκκλησία της Συρίας καταγράφηκε στις 22 Ιουνίου 2025, στον Προφήτη Ηλία, στην Ντουεϊλά της Δαμασκού. Ένοπλος άνοιξε πυρ κατά τη διάρκεια της ακολουθίας και πυροδότησε εκρηκτικό γιλέκο. Σκοτώθηκαν 25 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 63.
Οι συριακές Αρχές συνέδεσαν την επίθεση με το Ισλαμικό Κράτος, ενώ ακολούθησε ανάληψη ευθύνης από την εξτρεμιστική οργάνωση Saraya Ansar al-Sunna.
Το τραύμα είχε ήδη βαθιές ρίζες. Τον Φεβρουάριο του 2015, το Ισλαμικό Κράτος επιτέθηκε σε περισσότερα από 30 χριστιανικά χωριά κατά μήκος του Χαμπούρ. Περισσότεροι από 200 άνθρωποι απήχθησαν, εκκλησίες καταστράφηκαν και χιλιάδες κάτοικοι εγκατέλειψαν τις εστίες τους. Το 2019, παγιδευμένο αυτοκίνητο έξω από συριακό ορθόδοξο ναό στο Καμισλί τραυμάτισε 15 πολίτες.
Οι επιθέσεις αυτές εξηγούν το βάθος του φόβου: για κοινότητες που έχουν θρηνήσει πιστούς μέσα σε εκκλησίες και έχουν δει χωριά να αδειάζουν, η ασφάλεια συνδέεται με την ίδια τη δυνατότητα να παραμείνουν στον τόπο τους.
Ο Raffa Isa συνοψίζει την αγωνία, αλλά και την απαίτηση για δράση: «Αν δεν τους ασκήσουμε οικονομική πίεση, κανείς δεν θα ενδιαφερθεί καν να αποτρέψει τέτοια γεγονότα».
