Επιμέλεια-Μαρίνα Βασιλικιά
Η έντονη παρουσία φυτοπλαγκτού στον Θερμαϊκό Κόλπο έχει προκαλέσει προβληματισμό σε αλιείς και επιστήμονες, καθώς σε ορισμένες περιοχές παρατηρούνται φαινόμενα έλλειψης οξυγόνου που επηρεάζουν τη θαλάσσια πανίδα.
Χαρακτηριστικό περιστατικό κατέγραψε ο μυδοκαλλιεργητής Σπύρος Τσιάρας, ο οποίος εντόπισε δύο νεκρά μικρά χταπόδια σε περιοχή του Θερμαϊκού. Σύμφωνα με τον ίδιο, το φαινόμενο συνδέεται με τη μεγάλη συγκέντρωση πλαγκτού που εμφανίζεται αυτή την περίοδο όχι μόνο στον Θερμαϊκό αλλά και σε πολλές θαλάσσιες περιοχές της χώρας.
Στην επιφάνεια της θάλασσας είναι εμφανής μια πυκνή καφέ μάζα οργανικού υλικού, η οποία δεν θεωρείται μορφή ρύπανσης αλλά φυσικό φαινόμενο. Ωστόσο, υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπτώσεις για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Ο ομότιμος καθηγητής Χημείας του ΑΠΘ, Κωνσταντίνος Φυτιάνος, εξηγεί ότι όταν μεγάλες ποσότητες φυτοπλαγκτού αποσυντίθενται, καταναλώνεται σημαντικό μέρος του διαθέσιμου οξυγόνου στο νερό. Όταν τα επίπεδα οξυγόνου μειώνονται υπερβολικά, αναπτύσσονται αναερόβιες διεργασίες που παράγουν δύσοσμα αέρια, όπως το υδρόθειο, δημιουργώντας συνθήκες ασφυξίας για πολλούς θαλάσσιους οργανισμούς.
Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τις υψηλές θερμοκρασίες και την άπνοια. Η απουσία ανέμων και κυματισμού περιορίζει την ανανέωση των υδάτων, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η κατανάλωση οξυγόνου και να αυξάνεται ο κίνδυνος θανάτων ψαριών και άλλων ειδών. Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί κατά καιρούς στον Θερμαϊκό Κόλπο.
Από την πλευρά του, ο ομότιμος καθηγητής Βιολογίας του ΑΠΘ Χαρίτων Σαρλ Χιντήρογλου επισημαίνει ότι η εποχή ευνοεί την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτού, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και η αυξημένη παρουσία θρεπτικών συστατικών δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό του.
Παράλληλα, η αφθονία φυτοπλαγκτού προσφέρει άφθονη τροφή στο ζωοπλαγκτόν, γεγονός που μεταβάλλει τις ισορροπίες στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Όταν οι άνεμοι και τα θαλάσσια ρεύματα είναι ασθενή, μεγάλες ποσότητες οργανικού υλικού συσσωρεύονται στη στήλη του νερού και στον πυθμένα.
Οι έντονες βροχοπτώσεις των προηγούμενων μηνών μετέφεραν επίσης στον Θερμαϊκό σημαντικές ποσότητες θρεπτικών ουσιών, αλλά και πλαστικών απορριμμάτων, πάνω στα οποία συγκεντρώνεται οργανική ύλη. Το φαινόμενο αυτό συμβάλλει στη δημιουργία στρωμάτων λάσπης στον πυθμένα και ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τα βενθικά οικοσυστήματα.
Προς το παρόν, οι μυδοκαλλιέργειες της περιοχής δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο, οι επαγγελματίες του κλάδου παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου, καθώς η παρατεταμένη διάρκεια των ανοξικών συνθηκών θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές απώλειες στην παραγωγή και ευρύτερες επιπτώσεις στο οικοσύστημα του Θερμαϊκού.
