Η έκδοση των NAVTEX ανοίγει τον δρόμο για την επανέναρξη των ερευνών, ενώ Αθήνα και Λευκωσία συντονίζουν τις κινήσεις τους απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις και τις διπλωματικές επαφές της Γαλλίας.
Σε κομβικό ζήτημα για τη διπλωματία στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, με τον Great Sea Interconnector (GSI) να εισέρχεται σε νέα φάση μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών αδειοδότησης και την έκδοση των σχετικών NAVTEX.
Η Αθήνα βρίσκεται σε στενό συντονισμό με τη Λευκωσία, παρακολουθώντας παράλληλα τις κινήσεις της Άγκυρας. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η αναχώρηση του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» από το λιμάνι του Ηρακλείου, προκειμένου να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες έρευνες στον βυθό κατά μήκος της διαδρομής του καλωδίου.
Η ελληνική NAVTEX έχει εκδοθεί με ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε αντίστοιχη οδηγία για τις θαλάσσιες περιοχές της δικής της αρμοδιότητας. Με αυτόν τον τρόπο καλύπτεται η προβλεπόμενη διαδρομή της διασύνδεσης από την Κρήτη έως την Κύπρο.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ξεκαθαρίσει ότι η αρμοδιότητα για την αδειοδότηση των ερευνών ανήκει στην Ελλάδα και την Κύπρο. Παράλληλα, έχει υπογραμμίσει τη στρατηγική σημασία του έργου, το οποίο αποτελεί ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος και συνδέεται με την ενεργειακή ασφάλεια, την περιφερειακή συνεργασία και τη σταθερότητα στην περιοχή.
Η γαλλική επικοινωνία με την Τουρκία και οι διευκρινίσεις της Αθήνας
Πολιτικές αντιδράσεις προκάλεσαν οι πληροφορίες για γραπτή διπλωματική επικοινωνία της Γαλλίας με τις τουρκικές αρχές σχετικά με τις προγραμματισμένες έρευνες.
Κυβερνητικές πηγές διευκρίνισαν ότι η γαλλική πλευρά προχώρησε σε ενημέρωση χωρών της περιοχής, χωρίς να ζητήσει άδεια ή συναίνεση από την Τουρκία. Όπως υποστηρίζουν, η συγκεκριμένη επικοινωνία είχε αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστά αναγνώριση οποιασδήποτε τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Η κυβέρνηση επικαλείται δύο βασικά στοιχεία: την υποβολή του αιτήματος αδειοδότησης από τη γαλλική εταιρεία Nexans προς τις ελληνικές αρχές και την έκδοση της ελληνικής NAVTEX στη συνέχεια. Με αυτό το σκεπτικό, επισημαίνει ότι η προβλεπόμενη διαδικασία ακολουθήθηκε από τις αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες.
Το ζήτημα απασχόλησε και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία ζήτησαν εξηγήσεις για τον χαρακτήρα της γαλλικής επικοινωνίας με την Άγκυρα.
Οι τουρκικές αξιώσεις και το μήνυμα της Αθήνας
Η Τουρκία εξακολουθεί να προβάλλει τις δικές της θέσεις για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας την ελληνική αρμοδιότητα σε περιοχές από τις οποίες προβλέπεται να περάσει το καλώδιο.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, επιμένει ότι ο σχεδιασμός για την ηλεκτρική διασύνδεση προχωρά χωρίς αλλαγές και ότι οι απαραίτητες άδειες έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες αρχές.
Από τις Σέρρες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε εμμέσως στις εκκρεμότητες των ελληνοτουρκικών σχέσεων, σημειώνοντας ότι η βούληση, η μεθοδικότητα και η αποφασιστικότητα μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση ακόμη και μακροχρόνιων διαφορών μεταξύ κρατών.
Η πορεία του έργου αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το φως των προηγούμενων εντάσεων στην περιοχή, καθώς η Τουρκία έχει επανειλημμένα εκφράσει αντιρρήσεις για ερευνητικές δραστηριότητες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση.
Η επανεκκίνηση των ερευνών και η ευρωπαϊκή διάσταση
Στις 6 Νοεμβρίου 2026, το υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης για τις έρευνες και τις εργασίες πόντισης του καλωδίου. Το αίτημα είχε υποβληθεί από τη Nexans, για λογαριασμό της εταιρείας Great Sea Interconnector.
Η απόφαση εκδόθηκε μετά τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής, ενώ ακολούθησε η έκδοση της NAVTEX για τις εργασίες του ερευνητικού πλοίου. Οι έρευνες στον βυθό θα προσφέρουν πρόσθετα τεχνικά δεδομένα, απαραίτητα για τον λεπτομερή σχεδιασμό της διασύνδεσης.
Το έργο, προϋπολογισμού περίπου 1,9 δισ. ευρώ, προβλέπει τη σύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων Ελλάδας και Κύπρου, με προοπτική επέκτασης προς το Ισραήλ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εγκρίνει χρηματοδοτική ενίσχυση ύψους 657 εκατ. ευρώ.
Η έκδοση των NAVTEX αποτελεί σημαντικό βήμα για την επανεκκίνηση των τεχνικών εργασιών. Ωστόσο, η υλοποίηση του GSI εξακολουθεί να εξαρτάται από την εξέλιξη των ερευνών, τη διπλωματική διαχείριση των αντιδράσεων στην περιοχή και την επίλυση των χρηματοδοτικών εκκρεμοτήτων.
