Πολιτικό άνοιγμα προς το Λικούντ και τον Θρησκευτικό Σιωνισμό από τον εντολοδόχο πρωθυπουργό, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το μετεκλογικό αδιέξοδο στο Ισραήλ.
Πρόσκληση προς το Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου, αλλά και προς το κόμμα «Θρησκευτικός Σιωνισμός» του υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, απηύθυνε ο Γκάντι Άιζενκοτ, προτείνοντας τη συμμετοχή τους σε κυβέρνηση με τον ίδιο στην πρωθυπουργία.
Η κίνηση έγινε λίγο μετά την επίσημη ανάθεση της εντολής σχηματισμού κυβέρνησης από τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ. Ο 66χρονος πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων και επικεφαλής του κόμματος Γιασάρ καλείται να βρει λύση στο πολιτικό αδιέξοδο που προέκυψε από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, καθώς κανένα από τα δύο βασικά πολιτικά στρατόπεδα δεν συγκέντρωσε τις απαιτούμενες έδρες για αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Κατά την τελετή ανάθεσης της εντολής, ο Άιζενκοτ περιέγραψε την κατάσταση ως εξαιρετικά κρίσιμη, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και πλησιάζει σε ένα «σημείο χωρίς επιστροφή». Όπως τόνισε, απαιτούνται «δημιουργικές και αντισυμβατικές πολιτικές κινήσεις» για τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ανάγκης.
Η πρόσκληση προς Νετανιάχου και Σμότριτς
Ο Άιζενκοτ απηύθυνε κάλεσμα τόσο στο Λικούντ όσο και στον Θρησκευτικό Σιωνισμό, παρά τις πολιτικές διαφορές που έχουν προηγηθεί και τις αποστάσεις που είχαν κρατήσει οι δυνάμεις του από τα συγκεκριμένα κόμματα.
«Εάν τα μέλη του Λικούντ και του Θρησκευτικού Σιωνισμού πιστεύουν πραγματικά ότι αυτή είναι η ώρα της ενότητας, όπως είπαν στον πρόεδρο, δεν μπορώ να φανταστώ κανέναν λόγο για τον οποίο δεν θα υποστήριζαν μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία μου και με βάση τις αρχές που έχω παρουσιάσει», ανέφερε.
Ξεκαθάρισε, μάλιστα, ότι είναι διατεθειμένος να συνεργαστεί ακόμη και με πολιτικές δυνάμεις που μέχρι σήμερα βρίσκονταν στο πλευρό του Νετανιάχου, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδεχθούν τη δική του πρωθυπουργία και το πλαίσιο αρχών που προτείνει.
«Η πόρτα μου είναι ανοιχτή και το χέρι μου είναι απλωμένο, ολόψυχα και με καλή διάθεση, προς οποιονδήποτε αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα αυτής της στιγμής», δήλωσε.
Το άνοιγμα έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς το κόμμα του Άιζενκοτ είχε προηγουμένως ζητήσει από το Λικούντ να απομακρυνθεί από συνεργασίες με εξτρεμιστικές πολιτικές δυνάμεις, ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή του σε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας.
Η αριθμητική της Κνεσέτ και τα εμπόδια
Παρά την εντολή που έλαβε, ο Άιζενκοτ δεν διαθέτει ακόμη εξασφαλισμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, τα τέσσερα κόμματα του συνασπισμού του συγκέντρωσαν 48 έδρες στην Κνεσέτ, ενώ το στρατόπεδο του Νετανιάχου εξασφάλισε 53. Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 61 από τις συνολικά 120 έδρες.
Στις διαβουλεύσεις που προηγήθηκαν με τον πρόεδρο Χέρτζογκ, ωστόσο, πολιτικές δυνάμεις που εκπροσωπούν συνολικά 67 βουλευτές υποστήριξαν να δοθεί η εντολή στον Άιζενκοτ, έναντι 46 που τάχθηκαν υπέρ του Νετανιάχου.
Η διαφορά αυτή συνδέεται με τη στάση των αραβικών κομμάτων, τα οποία στήριξαν τον επικεφαλής του Γιασάρ για την ανάθεση της εντολής. Η συγκεκριμένη υποστήριξη, πάντως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως και συμμετοχή τους σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό. Επιπλέον, ορισμένοι από τους πιθανούς πολιτικούς εταίρους του Άιζενκοτ έχουν ήδη αποκλείσει μια τέτοια συνεργασία.
Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός έχει παρουσιάσει τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή κομμάτων στην κυβέρνηση: αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, αποδοχή των αρχών της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, υποχρεωτική στρατιωτική ή εθνική υπηρεσία για όλους και αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης, με δέσμευση για την εξάλειψη της στρατιωτικής και κυβερνητικής της ισχύος.
Ιδιαίτερα περίπλοκο θεωρείται το ζήτημα της στρατιωτικής θητείας. Τα υπερορθόδοξα κόμματα αντιδρούν στην κατάργηση των εξαιρέσεων που ισχύουν για τα μέλη της κοινότητάς τους. Η ενδεχόμενη συνεργασία μαζί τους θα μπορούσε να προσφέρει στον Άιζενκοτ τις αναγκαίες έδρες, θα απαιτούσε όμως συμβιβασμούς σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα θέματα της ισραηλινής πολιτικής.
Η θέση του Νετανιάχου και η διπλωματική κρίση
Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε ήδη απευθύνει το Σάββατο έκκληση για τη δημιουργία κυβέρνησης εθνικής ενότητας, επιδιώκοντας να διατηρήσει την πρωθυπουργία. Παράλληλα, εξαπέλυσε επικρίσεις προς την αντιπολίτευση για το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης με τη στήριξη αραβικών κομμάτων, τα οποία κατηγορεί ότι υποστηρίζουν την τρομοκρατία.
Ο Άιζενκοτ, από την πλευρά του, απέδωσε στον απερχόμενο πρωθυπουργό ευθύνη για την ιστορική κρίση στην οποία, όπως υποστήριξε, έχει περιέλθει η χώρα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διεθνή θέση του Ισραήλ, επισημαίνοντας την επιδείνωση των σχέσεων με παραδοσιακούς συμμάχους.
«Βρισκόμαστε εν μέσω μιας καταστροφικής διπλωματικής κρίσης. Ακόμη και οι στενότεροι φίλοι και στρατηγικοί μας σύμμαχοι λένε ότι η σχέση τους με το Ισραήλ πρέπει να επανεξεταστεί», ανέφερε.
Ο επικεφαλής του Γιασάρ έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες για να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις και να σχηματίσει κυβέρνηση. Ο πρόεδρος Χέρτζογκ μπορεί να του χορηγήσει παράταση 14 ημερών. Αν η προσπάθεια αποτύχει, η εντολή ενδέχεται να δοθεί σε άλλο μέλος της Κνεσέτ, ενώ εφόσον δεν εξασφαλιστεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία, το Ισραήλ μπορεί να οδηγηθεί σε νέες εκλογές.
