Σαφές μήνυμα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το ζήτημα του casus belli έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από την Άγκυρα, στον απόηχο των δηλώσεων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με τα μαχητικά αεροσκάφη F-35.
Χωρίς να σχολιάσει ευθέως τις τοποθετήσεις των δύο ηγετών, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η λειτουργία μιας συμμαχίας προϋποθέτει τον σεβασμό των αρχών της καλής γειτονίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.
«Δεν θα σχολιάσω τις χθεσινές δηλώσεις του προέδρου Τραμπ και του προέδρου Ερντογάν. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι μία συμμαχία πρέπει να εδράζεται στη θεμελιώδη αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας. Τη στιγμή που η χώρα μου αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να είναι σαφές ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO. Είμαστε, εξάλλου, μια αμυντική συμμαχία και είμαι βέβαιος ότι αυτές οι εκκρεμότητες μπορούν να επιλυθούν στο πνεύμα της σχέσης καλής γειτονίας και της συνεργασίας», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο επίκεντρο η ευρωπαϊκή άμυνα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στις βασικές προτεραιότητες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Όπως τόνισε, η συζήτηση για τον επιμερισμό των αμυντικών βαρών εντός της Συμμαχίας έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ είχε τεθεί το ζήτημα μεγαλύτερης ευρωπαϊκής συμμετοχής στις αμυντικές δαπάνες.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι παραμένει υπέρμαχος της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, υπογραμμίζοντας ότι αυτή δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ, αλλά ενισχύει τον ευρωπαϊκό πυλώνα της Συμμαχίας.
Η Ελλάδα υπερκαλύπτει τους στόχους του ΝΑΤΟ
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι η Ελλάδα έχει ήδη επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ στις αμυντικές δαπάνες, νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Όπως ανέφερε, η χώρα εξακολουθεί να τηρεί τις δεσμεύσεις της απέναντι στη Συμμαχία ακόμη και σε δύσκολες οικονομικές περιόδους και σήμερα συγκαταλέγεται μεταξύ των πέντε κρατών του ΝΑΤΟ με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες.
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα συμμετέχει στη Σύνοδο ως ένας αξιόπιστος σύμμαχος που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις υποχρεώσεις του, αλλά βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή των χωρών που έχουν υλοποιήσει τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η ελληνική πλευρά, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες για το 2026 υπολογίζονται στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024, ενώ η χώρα συνεχίζει την εφαρμογή του δωδεκαετούς εξοπλιστικού προγράμματος.
Έκκληση για διατήρηση της εκεχειρίας
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ελπίδα να διατηρηθεί η εκεχειρία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, τονίζοντας ότι η διπλωματία πρέπει να έχει τον απαραίτητο χρόνο ώστε να αναζητηθεί βιώσιμη λύση.
Όπως σημείωσε, μια νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις διεθνείς αγορές ενέργειας και να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το κόστος ζωής, το οποίο αποτελεί βασική πρόκληση για όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Κλείνοντας τις δηλώσεις του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι παραμένει υπέρ της βελτίωσης των σχέσεων Ελλάδας και Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία και ο διάλογος αποτελούν τον μόνο δρόμο για την επίλυση των εκκρεμοτήτων μεταξύ των δύο χωρών.
