Η αύξηση του πληθυσμού του λύκου στην Αττική και σε ευρύτερες περιοχές της Ελλάδας έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση για την ασφάλεια των πολιτών, την προστασία των κτηνοτροφικών ζώων και την ανάγκη για ένα σύγχρονο πλαίσιο διαχείρισης. Ο ομοσπονδιακός θηροφύλακας Βαγγέλης Ρωμανός προειδοποιεί ότι τα περιστατικά δεν περιορίζονται πλέον στην Πάρνηθα και ζητά άμεση ενεργοποίηση της Πολιτείας.
Ο λύκος (Canis lupus) υπήρξε πάντα μέρος της ελληνικής φύσης. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Βαγγέλης Ρωμανός, ομοσπονδιακός θηροφύλακας και ειδικός προανακριτικός υπάλληλος σε θέματα θήρας, οι πληθυσμοί του στο παρελθόν ήταν χαμηλοί. Έτσι, οι συγκρούσεις με ανθρώπους που ζουν, εργάζονται ή δραστηριοποιούνται στην ύπαιθρο ήταν σπάνιες και, στην πράξη, μη αξιολογήσιμες.
Σήμερα, η εικόνα έχει αλλάξει. Η αύξηση των άγριων θηραμάτων, η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η μείωση της ανθρώπινης παρουσίας σε πολλές ορεινές και ημιορεινές περιοχές έχουν δημιουργήσει favorable συνθήκες για την ανάκαμψη του είδους.
«Ο πληθυσμός του λύκου έχει ανακάμψει θεαματικά, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στην Αττική», τονίζει ο κ. Ρωμανός. «Στην Πάρνηθα, η αύξηση αυτή έχει επηρεάσει δραματικά την καθημερινότητα των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή».
Πάρνηθα και βόρεια Αττική
Η Πάρνηθα αποτελεί έναν σχετικά απομονωμένο βιότοπο, όπου η παρουσία του λύκου έχει γίνει πιο έντονα αισθητή τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τον κ. Ρωμανό, η αύξηση των θηραμάτων —όπως του αγριόχοιρου, του ζαρκαδιού και του κόκκινου ελαφιού— έχει συμβάλει στη διατήρηση και ενίσχυση των τοπικών πληθυσμών.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα όρια του εθνικού δάσους. Επιθέσεις σε κτηνοτροφικά ζώα έχουν αναφερθεί σε περιοχές της βόρειας Αττικής, όπως τα Μέγαρα, η Βαρυμπόμπη, η Κηφισιά, η Μάνδρα, ο Αυλώνας και το Κρυονέρι.
«Δεν είναι μόνο η Πάρνηθα. Υπάρχουν σοβαρά προβλήματα σε πολλές περιοχές της βόρειας Αττικής, αλλά και σε όλη τη χώρα», αναφέρει ο κ. Ρωμανός.
Ένα εθνικό φαινόμενο
Οι συγκρούσεις με τον λύκο καταγράφονται σε ευρύτατο γεωγραφικό φάσμα. Στη Βοιωτία, προβλήματα έχουν αναφερθεί στη Θήβα, τη Λιβαδειά, την Κωπαΐδα και τις παραλίες του Διστόμου. Ανάλογες καταγγελίες και περιστατικά καταγράφονται στο Βοτάνι του νομού Καστοριάς, στην Κοτρώνι του νομού Σουφλίου, στο μεγαλύτερο μέρος του νομού Δράμας, στο Μέτσοβο, στις Κρατερές, στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης και σε όλη την οροσειρά της Πίνδου.
Σύμφωνα με τον κ. Ρωμανό, οι πιο συχνά θιγόμενες ομάδες είναι οι κτηνοτρόφοι και οι κυνηγοί. Ο λύκος επιτίθεται σε πρόβατα και αίγες, αλλά και σε τσοπανόσκυλα ή κυνηγόσκυλα, με συνέπεια τόσο οικονομικές απώλειες όσο και έντονη ανασφάλεια στις τοπικές κοινωνίες.
Τι κάνουμε σε πιθανό «τετ α τετ»
Η συνάντηση ανθρώπου και λύκου παραμένει σπάνια, αλλά η αυξανόμενη παρουσία του είδους κοντά σε κατοικημένες περιοχές καθιστά απαραίτητη τη σωστή ενημέρωση.

Οι βασικοί κανόνες είναι απλοί:
Μην πλησιάζετε τον λύκο και διατηρείτε πάντα ασφαλή απόσταση.
Μην τον τροφοδοτείτε, ακόμη κι αν φαίνεται εξοικειωμένος με τον άνθρωπο.
Αποφύγετε το τρέξιμο και τις απότομες κινήσεις.
Αν συνοδεύεστε από σκύλο, κρατήστε τον υπό στενό έλεγχο και απομακρυνθείτε ήρεμα.
Σε περίπτωση προσέγγισης, επιθετικής συμπεριφοράς ή επαναλαμβανόμενης παρουσίας κοντά σε οικισμούς, ενημερώστε άμεσα τις αρμόδιες αρχές.
«Το τάισμα των άγριων ζώων, πέρα από τις βλαβερές συνέπειες μιας ακατάλληλης τροφής, προκαλεί εξοικείωση με τον άνθρωπο», προειδοποιεί ο κ. Ρωμανός. «Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο επικίνδυνων επαφών».
Τι ζητείται από την Πολιτεία
Ο Βαγγέλης Ρωμανός ζητά ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης, με σαφείς αρμοδιότητες, ταχείς διαδικασίες και επιστημονική τεκμηρίωση. Οι κεντρικές προτάσεις του είναι οι εξής:
Υπογραφή Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τη διαχείριση περιστατικών προσέγγισης και αλληλεπίδρασης λύκου σε κατοικημένες περιοχές.
Δημιουργία τοπικών ομάδων άμεσης επέμβασης σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Δυνατότητα διαχείρισης ζώων με τεκμηριωμένα επικίνδυνη συμπεριφορά, με αυστηρές διαδικασίες αξιολόγησης και καταγραφής.
Εθνική απογραφή του πληθυσμού του λύκου και προσδιορισμός της φέρουσας ικανότητας των ενδιαιτημάτων.
Σχεδιασμός διαχείρισης πληθυσμού με βάση μοντέλο προσαρμοσμένης κάρπωσης (Adaptive Harvest Management), για περιοχές βόρεια του 39ου παραλλήλου.
Επικαιροποίηση του εθνικού πλαισίου προστασίας, λαμβάνοντας υπόψη την Οδηγία (ΕΕ) 2025/1237 και τις δυνατότητες που δίνει στα κράτη μέλη η μεταφορά του λύκου στο Παράρτημα V.
Δημιουργία κεντρικής, διαφανούς βάσης καταγραφής περιστατικών και επιθέσεων από τη Διεύθυνση Διαχείρισης Δασών.
Εκσυγχρονισμός του συστήματος αποζημιώσεων, με ταχύτερη αποτίμηση και πλήρη αποζημίωση της εμπορικής αξίας των ζώων που επιβεβαιώνεται ότι κατασπαράχθηκαν από λύκο.
Ένταξη των κυνηγετικών σκύλων στο σύστημα αποζημιώσεων.
Συστηματική ενημέρωση κτηνοτρόφων, κυνηγών, κατοίκων ορεινών περιοχών και τοπικών αρχών.
Αντιμετώπιση του υβριδισμού λύκου–σκύλου, μέσω δράσεων σύλληψης, στείρωσης και απομάκρυνσης αδέσποτων σκύλων από αγροτικές και ορεινές περιοχές.
Αποζημιώσεις: το ανοιχτό ζήτημα
Το ζήτημα των αποζημιώσεων παραμένει κρίσιμο για την αποδοχή οποιουδήποτε σχεδίου διαχείρισης. Ο ΕΛΓΑ προβλέπει αποζημίωση για απώλειες ζωικού κεφαλαίου από άγρια θερμόαιμα σαρκοβόρα ζώα, μεταξύ των οποίων και ο λύκος, ενώ οι αποζημιώσεις καθορίζονται ανά είδος, κατηγορία και ηλικία ζώου.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί αιτήματα ώστε στις ζημιές από άγρια σαρκοφάγα να λαμβάνεται υπόψη η συνολική και όχι μόνο η ημερήσια απώλεια, καθώς και να βελτιωθεί η ισότητα της αποζημίωσης μεταξύ προστατευόμενων και μη προστατευόμενων ειδών.
Ισορροπία ανάμεσα σε φύση και άνθρωπο
Η παρουσία του λύκου στην ελληνική ύπαιθρο δεν είναι νέο φαινόμενο. Νέο είναι, όμως, το γεγονός ότι η αύξηση των πληθυσμών του συμπίπτει με αυξημένη ανθρώπινη δραστηριότητα, κατοικημένους οικισμούς κοντά σε φυσικούς βιότοπους και αυξανόμενες ανάγκες για προστασία της κτηνοτροφίας.
Η λύση, όπως υποστηρίζει ο κ. Ρωμανός, δεν μπορεί να είναι ούτε η αδιαφορία ούτε η αυθαίρετη δράση. Απαιτείται σχέδιο με σαφείς κανόνες, ταχύτητα στην αντιμετώπιση των περιστατικών, δίκαιες αποζημιώσεις και σεβασμό στη βιοποικιλότητα.
Εν κατακλείδι, η προστασία της άγριας πανίδας και η ασφάλεια των ανθρώπων δεν αποτελούν αλληλοαποκλειόμενους στόχους. Μπορούν —και πρέπει— να συνδυαστούν μέσα από μια υπεύθυνη, επιστημονικά τεκμηριωμένη και αποτελεσματική πολιτική διαχείρισης.


