Δύο χρόνια χωρίς αυξήσεις στα εισιτήρια, 1,7 δισ. αλλάζουν λιμάνια, νησιά και Λιμενικό
Μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, από τις 26 Οκτωβρίου έως τις 20 Νοεμβρίου, ο Βασίλης Κικίλιας ανακοίνωσε νέα στήριξη για τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, υπέγραψε σύμβαση και προκήρυξε διαγωνισμό για νέα σκάφη του Λιμενικού και παρουσίασε το επενδυτικό πλάνο του υπουργείου έως το 2030. Λιμάνια, άγονες γραμμές και Λιμενικό συγκεντρώνουν συνολικά 1,66 δισ. ευρώ.
Πώς κρατήθηκαν οι τιμές
Όταν ο Κικίλιας ανέλαβε το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, τον Μάρτιο του 2025, η αγορά είχε ήδη ανακοινώσει αυξήσεις 13% έως 15% στα εισιτήρια των συμβατικών πλοίων από την 1η Μαΐου, μετά από χρόνια συνεχών ανατιμήσεων. Η κυβέρνηση απάντησε με τροπολογία που μείωσε κατά 50% τα λιμενικά τέλη σε όλα τα λιμάνια της χώρας, από την ίδια ημερομηνία. Οι αυξήσεις δεν εφαρμόστηκαν, ενώ οι εταιρείες με ταχύπλοα ανακοίνωσαν μειώσεις έως 32% για τη σεζόν. Όπως σημειώνει ο υπουργός, εδώ και δύο χρόνια δεν έχουν καταγραφεί αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, παρά την ενεργειακή κρίση.
Φέτος το κράτος ανέλαβε και το κόστος των κοινωνικών εκπτώσεων, που μέχρι πρόσφατα βάραινε τις ακτοπλοϊκές εταιρείες. Πρόκειται για τις εκπτώσεις που προβλέπει ο νόμος, από το 50% για φοιτητές, πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία μέχρι την πλήρη απαλλαγή για τους απόρους και για τα μικρά παιδιά. Το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για επιδότηση των εταιρειών. Ο Κικίλιας απάντησε ότι οι εκπτώσεις αποτελούν υποχρέωση δημόσιας υπηρεσίας και κοινωνική πολιτική του κράτους, και ότι χωρίς τον μηχανισμό το κόστος θα περνούσε στο εισιτήριο.
Η τελευταία παρέμβαση ανακοινώθηκε στις 12 Νοεμβρίου, από κοινού με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Προβλέπει ενίσχυση 32 εκατ. ευρώ, ή 0,16 ευρώ ανά λίτρο ναυτιλιακού καυσίμου, για το διάστημα Σεπτεμβρίου έως Δεκεμβρίου 2026, ώστε το κόστος των καυσίμων να μη μεταφερθεί στους ναύλους. Μαζί με την προηγούμενη παρέμβαση, ο προϋπολογισμός φτάνει έως τα 92 εκατ. ευρώ. «Στόχος μας είναι να περιορίσουμε τις επιβαρύνσεις για τους επιβάτες», δήλωσε ο υπουργός.
Λιμάνια και άγονες γραμμές: 1,17 δισ. έως το 2030
«Έχουμε το μοναδικό προνόμιο να διαθέτουμε πάρα πολλά νησιά», είπε ο Κικίλιας στο Ευρωμεσογειακό Οικονομικό και Επιχειρηματικό Φόρουμ, όπου στις 19 Νοεμβρίου παρουσίασε το επενδυτικό πλάνο. Περίπου 500 εκατ. ευρώ πηγαίνουν σε λιμενικά έργα, που προχωρούν μαζί με το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο. Νέες παρεμβάσεις σχεδιάζονται στη Σητεία, στη Θάσο, στη Λήμνο και στη Σίφνο, ενώ στη Σούδα και στη Λευκάδα έχουν ήδη ενταχθεί έργα περίπου 26 εκατ. ευρώ.
Τα υπόλοιπα, περίπου 670 εκατ. ευρώ, αφορούν τις άγονες γραμμές. Μέχρι πρόσφατα οι συμβάσεις ήταν ετήσιες και, όποτε καθυστερούσαν οι διαγωνισμοί, τα νησιά εξυπηρετούνταν με παρατάσεις ή απευθείας αναθέσεις. Το νέο πλαίσιο προβλέπει τετραετείς συμβάσεις, από τον Νοέμβριο του 2025 έως τον Οκτώβριο του 2029, με κρατική χρηματοδότηση 168 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Ανοίγει τον δρόμο για νεότευκτα πλοία και φέρνει επιπλέον εκπτώσεις, ακόμη και δωρεάν μετακινήσεις, για ειδικές κατηγορίες νησιωτών. Με ορίζοντα τεσσάρων ετών, νησιώτες, ακτοπλόοι και τοπικές επιχειρήσεις μπορούν πλέον να σχεδιάζουν με βεβαιότητα.
Νέος στόλος για το Λιμενικό
Η σύμβαση για επτά νέα ταχύπλοα περιπολικά, ύψους 23,8 εκατ. ευρώ, υπογράφηκε στις 26 Οκτωβρίου. Τα σκάφη θα παραδίδονται διαδοχικά μέσα σε έξι έως δώδεκα μήνες. Λιγότερο από τρεις εβδομάδες αργότερα προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για δύο Περιπολικά Πλοία Ανοικτής Θαλάσσης, μήκους άνω των 80 μέτρων και με ελικοδρόμιο. Ο προϋπολογισμός φτάνει τα 492,8 εκατ. ευρώ, μαζί με το δικαίωμα ναυπήγησης δύο ακόμη πλοίων.
Μέσω του ΑΙΓΙΣ 2 δημοπρατούνται επίσης ψηφιακό Κέντρο Επιχειρήσεων, νέα σκάφη και drones για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και του λαθρεμπορίου. Στόχος είναι το Σώμα να ενισχυθεί με 500 νέα στελέχη έως το τέλος του 2026. Ο Κικίλιας έχει δεσμευτεί για τον ρυθμό που είχε στην Πολιτική Προστασία, όπου οι διαγωνισμοί του ΑΙΓΙΣ, ύψους 1,8 δισ. ευρώ, ολοκληρώθηκαν σε λιγότερο από 20 μήνες. Στην υπογραφή για τα ταχύπλοα έθεσε και πιο μακρινό στόχο: η χώρα να κατασκευάζει μόνη της τα σκάφη της, με ισχυρά ελληνικά ναυπηγεία.
Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες
«Η ναυτιλία μας είναι ισχυρή παντού», είπε ο υπουργός στις 5 Νοεμβρίου, στα 90 χρόνια του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, όπου στάθηκε στην ένταξη του κλάδου στον Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας-ΗΠΑ. Με βάση τα στοιχεία που επικαλείται, η ναυτιλία αντιστοιχεί περίπου στο 9% του ΑΕΠ και σε 200.000 θέσεις εργασίας, ενώ τα ελληνόκτητα πλοία αντιπροσωπεύουν το 60% της ευρωπαϊκής και το 20% της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου μετέφερε το ίδιο μήνυμα στο συνέδριο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. «Δεν μπορούμε να χάσουμε άλλο χρόνο», είπε, ζητώντας ουσιαστική εφαρμογή της έκθεσης Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα. Ανακοίνωσε επίσης ότι η ναυτιλία θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ελληνική Προεδρία της ΕΕ.
Στη ναυτιλία ο υπουργός βλέπει και διέξοδο για τη νέα γενιά. Η κυβέρνηση αύξησε κατά 25%, δηλαδή κατά 90 εκατ. ευρώ για τα επόμενα επτά χρόνια, τον προϋπολογισμό της ναυτικής εκπαίδευσης, όπως ανακοίνωσε ο Κικίλιας στην Υπουργική Συνδιάσκεψη για τους Ναυτικούς στη Λεμεσό. Κατά τον υπουργό, τα επαγγέλματα της θάλασσας προσφέρουν υψηλές αμοιβές και μπορούν να κρατήσουν τους νέους στη χώρα, αντί να φεύγουν στο εξωτερικό.
Ο Κικίλιας ανέλαβε το υπουργείο με προαναγγελμένες αυξήσεις έως 15% στα εισιτήρια, έχοντας προηγουμένως περάσει από το Υπουργείο Υγείας την περίοδο της πανδημίας, από το Υπουργείο Τουρισμού και από την Πολιτική Προστασία. Είκοσι μήνες μετά, οι αυξήσεις δεν εφαρμόστηκαν και το υπουργείο έχει δρομολογήσει χρηματοδοτήσεις για λιμάνια, άγονες γραμμές και Λιμενικό με ορίζοντα το 2030.
Για τους επόμενους μήνες το πρόγραμμα είναι γνωστό. Τα πρώτα ταχύπλοα αναμένονται μέσα στο 2027, ο διαγωνισμός για τα περιπολικά ανοικτής θαλάσσης τρέχει και η ενίσχυση για τα καύσιμα ισχύει έως το τέλος της χρονιάς. Στο ευρωπαϊκό σκέλος, το επόμενο ορόσημο είναι η ελληνική Προεδρία της ΕΕ.


