Την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έως τις αρχές Ιανουαρίου φέρεται να επιδιώκει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, εντείνοντας τις διπλωματικές πιέσεις προς το Κίεβο και εξετάζοντας εναλλακτικές προτάσεις για το εδαφικό και τις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, που επικαλείται τέσσερις πηγές με γνώση των συνομιλιών, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν μεταφέρει σε Ουκρανούς και Ευρωπαίους συνομιλητές την επιθυμία της Ουάσιγκτον να υπάρξει συμφωνία μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Το χρονοδιάγραμμα φέρεται να συνδέεται και με τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, καθώς η επικείμενη ανάληψη του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς δημιουργεί πρόσθετη πίεση στην αμερικανική κυβέρνηση να προωθήσει μια διπλωματική λύση.
Την ίδια στιγμή, δημοσίευμα της Wall Street Journal αποκαλύπτει ότι στις διαβουλεύσεις έχει επανέλθει μια ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη πρόταση: η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ ως αντάλλαγμα για εδαφικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία.
Τα δύο σχέδια που εξετάζουν οι Αμερικανοί
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές επεξεργάζονται δύο βασικά σενάρια για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Το πρώτο προβλέπει την αποχώρηση των ουκρανικών στρατευμάτων από περιοχές του Ντονμπάς που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Κιέβου. Σε αντάλλαγμα, η Ουκρανία θα αποκτούσε πλήρη ένταξη στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει το πάγωμα των εχθροπραξιών κατά μήκος της σημερινής γραμμής του μετώπου, χωρίς να απαιτείται από την Ουκρανία να εγκαταλείψει τις περιοχές του Ντονμπάς που εξακολουθεί να ελέγχει.
Σε αυτή την περίπτωση, η ασφάλεια της χώρας θα στηριζόταν σε διεθνή συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ενδεχομένως με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών κρατών, χωρίς να προβλέπεται υποχρεωτικά η ένταξη στο ΝΑΤΟ.
Αμερικανός αξιωματούχος φέρεται να διευκρίνισε ότι βρίσκονται υπό εξέταση διαφορετικές προτάσεις και ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει τελικά να γίνει αποδεκτή τόσο από τη Μόσχα όσο και από το Κίεβο.
Ο ρόλος του Τζάρεντ Κούσνερ στις διαπραγματεύσεις
Κεντρικό πρόσωπο στις σχετικές διεργασίες εμφανίζεται ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, ο Κούσνερ συζήτησε την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους αξιωματούχους την προηγούμενη εβδομάδα, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε σε στρατιωτικό αεροδρόμιο στο Δουβλίνο.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν επίσης ο Ουκρανός αξιωματούχος Ρουστέμ Ουμέροφ και Ευρωπαίοι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας.
Το ίδιο ζήτημα φέρεται να συζητήθηκε και σε επαφές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου ο Κούσνερ και ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ συναντήθηκαν με εκπροσώπους της Ουκρανίας, της Ευρώπης και της Ρωσίας. Σύμφωνα με Ευρωπαίο ηγέτη που επικαλείται η εφημερίδα, η συγκεκριμένη ιδέα είχε τεθεί στο τραπέζι ήδη από τον περασμένο Αύγουστο.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας και η αντίδραση της Ρωσίας
Ο Κούσνερ υποστήριξε την Πέμπτη ότι η ρωσική πλευρά εμφανίζεται πλέον περισσότερο ανοιχτή στην προοπτική παροχής εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία, οι οποίες θα μπορούσαν να προσεγγίζουν το επίπεδο προστασίας που συνδέεται με τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ.
Ο ίδιος και ο Στιβ Γουίτκοφ συμμετείχαν σε συνομιλίες στο Βερολίνο με εκπροσώπους χωρών που στηρίζουν το Κίεβο. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η μελλοντική χρηματοδότηση της Ουκρανίας και οι εγγυήσεις που θα μπορούσαν να συνοδεύσουν μια ειρηνευτική συμφωνία.
«Θα υπάρξει τεράστια αποτροπή και μαζικές συνέπειες εάν παραβιαστεί ποτέ», ανέφερε ο Κούσνερ, περιγράφοντας το πλαίσιο των πιθανών εγγυήσεων.
Πρόσθεσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ανοιχτός στην παροχή τέτοιων δεσμεύσεων, με στόχο να αποτραπεί μια νέα ρωσική στρατιωτική επίθεση.
Ωστόσο, η Μόσχα εξακολουθεί να απορρίπτει κατηγορηματικά την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, ακόμη και εάν αυτή επιχειρηθεί μέσω ενός εναλλακτικού καθεστώτος που θα θεωρείται αντίστοιχο.
Την Παρασκευή, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Ριαμπκόφ, χαρακτήρισε απαράδεκτη οποιαδήποτε μορφή «οιονεί ένταξης» της Ουκρανίας στη Συμμαχία, ζητώντας να αναγνωριστεί ως αμετάκλητη η απαίτηση της Μόσχας να μην ενταχθεί το Κίεβο στο ΝΑΤΟ.
Η τηλεφωνική παρέμβαση Τραμπ από το Air Force One
Σύμφωνα με δύο πρόσωπα που ήταν παρόντα, ο Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Τζάρεντ Κούσνερ από το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, κατά την επιστροφή του από σύνοδο κορυφής με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ.
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να εκτίμησε ότι ο Πούτιν έχει κουραστεί από τον πόλεμο και είναι πλέον περισσότερο διατεθειμένος να συμβιβαστεί.
Στη συνέχεια, ο Τραμπ φέρεται να επικοινώνησε με Ευρωπαίους ηγέτες και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, οι οποίοι βρίσκονταν μαζί με τον Κούσνερ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι μια συμφωνία με τη Ρωσία θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά το οικονομικό κόστος της αμερικανικής στήριξης προς την Ουκρανία.
Τα εμπόδια για συμφωνία έως τις αρχές Ιανουαρίου
Παρά την κινητικότητα στο διπλωματικό πεδίο, οι διαφορές μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών παραμένουν σημαντικές.
Το εδαφικό καθεστώς των περιοχών της ανατολικής Ουκρανίας, η μελλοντική σχέση του Κιέβου με το ΝΑΤΟ και η αξιοπιστία των εγγυήσεων ασφαλείας αποτελούν τα βασικότερα ανοιχτά ζητήματα.
Η Ρωσία εξακολουθεί να αντιτίθεται στην ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία, ενώ επιφυλάξεις για μια τέτοια προοπτική διατυπώνονται και σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, μεταξύ των οποίων και το Βερολίνο.
Παράλληλα, δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μεταβάλει την προηγούμενη θέση του απέναντι στην ουκρανική ένταξη στο ΝΑΤΟ, ούτε πόσο ώριμη είναι η σχετική πρόταση.
Έτσι, η επίτευξη συμφωνίας έως τις αρχές Ιανουαρίου παραμένει στόχος που επιδιώκει η Ουάσιγκτον και όχι ένα χρονοδιάγραμμα που έχει συμφωνηθεί από τις εμπλεκόμενες πλευρές. Η έκβαση των διαπραγματεύσεων θα εξαρτηθεί από τις τελικές θέσεις της Μόσχας, του Κιέβου και των δυτικών συμμάχων τους.


