Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα βρίσκεται η Περιφέρεια Αττικής για την αντιμετώπιση των κουνουπιών και την προστασία της δημόσιας υγείας, έχοντας ήδη αυξήσει κατά 30% τους φετινούς ψεκασμούς, τόσο από εδάφους όσο και από αέρος.
Η ίδια ενίσχυση προβλέπεται και στο νέο τριετές πρόγραμμα καταπολέμησης των κουνουπιών για την περίοδο 2027-2029, για το οποίο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η διαγωνιστική διαδικασία.
Ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς υπογραμμίζει ότι η προστασία της δημόσιας υγείας απαιτεί διαρκή ετοιμότητα, ιδιαίτερα μετά την εμφάνιση κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου και υπό τις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή.
«Η προστασία της δημόσιας υγείας δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό», σημειώνει, τονίζοντας ότι φέτος πραγματοποιούνται περισσότερες δράσεις από κάθε άλλη χρονιά, ενώ η ίδια ενίσχυση έχει προβλεφθεί και για το πρόγραμμα της περιόδου 2027-2029.
Συστηματική επιτήρηση σε όλη την Αττική
Οι δράσεις εντάσσονται στο Πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Κουνουπιών της Περιφέρειας Αττικής και σχεδιάζονται με βάση επιστημονικά δεδομένα, ώστε οι παρεμβάσεις να προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε περιοχής.
Καθοριστικό ρόλο έχει η συνεργασία με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, το οποίο πραγματοποιεί συστηματική παρακολούθηση και έρευνα για την παρουσία και την εξέλιξη των πληθυσμών κουνουπιών σε ολόκληρο το Λεκανοπέδιο.
Τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών επιτρέπουν τον εντοπισμό των περιοχών και των χρονικών περιόδων όπου απαιτούνται παρεμβάσεις, συμβάλλοντας στον ταχύτερο και πιο στοχευμένο σχεδιασμό των ενεργειών των αρμόδιων υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τον Δρ. Αντώνιο Μιχαηλάκη, ερευνητή Α΄ και προϊστάμενο του Εργαστηρίου Εντόμων και Παρασίτων Υγειονομικής Σημασίας του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, το κοινό κουνούπι υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Οι ηπιότεροι χειμώνες, που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, ευνοούν την προσαρμογή του και την παραμονή του ενεργού για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Αυξήθηκαν από 58 σε 78 οι κύκλοι ψεκασμών στην Ανατολική Αττική
Ενδεικτική της ενίσχυσης των δράσεων είναι η περίπτωση της Ανατολικής Αττικής.
Όπως αναφέρει ο Πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Γιώργος Κώσταντος, οι εφαρμογές από εδάφους αυξήθηκαν από 58 σε 78.
Συγκεκριμένα, οι αρχικά προβλεπόμενες 58 εφαρμογές περιλάμβαναν 24 στις περιαστικές περιοχές των Δήμων της Ανατολικής Αττικής, 24 στις οικολογικά προστατευμένες περιοχές και 10 έκτακτες εφαρμογές.
Με την προσθήκη 20 έκτακτων ψεκασμών, ο συνολικός αριθμός ανέρχεται πλέον σε 78. Παράλληλα, σε έκτακτες περιπτώσεις η Περιφέρεια παρεμβαίνει και εντός του αστικού περιβάλλοντος, σε συνεργασία με τους Δήμους.
Ποιος έχει την ευθύνη μέσα στις πόλεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διάκριση των αρμοδιοτήτων μεταξύ Περιφέρειας και Δήμων.
Η Περιφέρεια Αττικής έχει ως βασική περιοχή συστηματικής παρέμβασης το φυσικό και περιαστικό περιβάλλον και όχι τον αστικό ιστό κάθε πόλης. Εντός των πόλεων, η διαχείριση των ανθρωπογενών εστιών και η εφαρμογή των τοπικών προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών αποτελούν πρωτίστως αρμοδιότητα των Δήμων.
Η Περιφέρεια μπορεί να συνδράμει σε έκτακτες περιπτώσεις, πραγματοποιώντας επιχειρησιακές δράσεις σε εν δυνάμει εστίες, τόσο σε κοινόχρηστους όσο και σε ιδιωτικούς χώρους.
Η ύπαρξη ενεργού και συστηματικού προγράμματος από κάθε Δήμο θεωρείται, σύμφωνα με την Περιφέρεια, κρίσιμη για την αποτελεσματική προστασία των κατοίκων των αστικών περιοχών.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου και το κοινό κουνούπι
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών. Το κοινό κουνούπι, Culex pipiens, ζει και αναπτύσσεται κυρίως στο αστικό περιβάλλον, κοντά σε κατοικίες και χώρους ανθρώπινης δραστηριότητας.
Βασικές εστίες αναπαραγωγής του αποτελούν οι συλλογές στάσιμου νερού. Τέτοιες εστίες μπορεί να δημιουργούνται σε φρεάτια, βόθρους, δοχεία, αυλές, κήπους και άλλα σημεία όπου συγκεντρώνεται νερό.
Για τον λόγο αυτό, η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συντονισμένη δράση Περιφέρειας, Δήμων και πολιτών, με έμφαση στην εξάλειψη των εστιών αναπαραγωγής.
«Ο σχεδιασμός έχει ήδη προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα»
Ο Νίκος Χαρδαλιάς επισημαίνει ότι η Περιφέρεια προσαρμόζει τον σχεδιασμό της στα νέα επιδημιολογικά και περιβαλλοντικά δεδομένα, ενισχύοντας τις στοχευμένες δράσεις κατά των κουνουπιών.
Παράλληλα, υπογραμμίζει τη συνεργασία με τον ΕΟΔΥ, τους Δήμους της Αττικής και το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, χαρακτηρίζοντας την επιστημονική παρακολούθηση βασικό εργαλείο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Από το 2025 λειτουργεί επίσης το Παρατηρητήριο Ενημέρωσης Κουνουπιών της Περιφέρειας Αττικής, μέσω του οποίου οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται για τις δράσεις, τις καμπάνιες και τους τρόπους προστασίας.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δράσεις και την προστασία από τα κουνούπια, οι πολίτες μπορούν να επισκέπτονται το Παρατηρητήριο Ενημέρωσης Κουνουπιών της Περιφέρειας Αττικής.
Αναλυτική ενημέρωση για τους ψεκασμούς και το συνολικό πρόγραμμα αντιμετώπισης των κουνουπιών παρέχεται επίσης στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Αττικής.
Η Περιφέρεια Αττικής διαμηνύει ότι η αντιμετώπιση των κουνουπιών θα συνεχιστεί με αυξημένη ένταση, στη βάση επιστημονικών δεδομένων και με στόχο την καλύτερη δυνατή προστασία της δημόσιας υγείας.
