Ο Τούρκος πρόεδρος χαμηλώνει τους τόνους απέναντι στην Ελλάδα, όμως οι πάγιες διαφορές παραμένουν. Η κυβέρνηση επιμένει στον διάλογο χωρίς υποχωρήσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα, ενώ η ενίσχυση της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ προσθέτει έναν ισχυρό παράγοντα στην εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμφανίζεται το τελευταίο διάστημα με αισθητά διαφορετικό ύφος απέναντι στην Ελλάδα. Οι υψηλοί τόνοι του παρελθόντος έχουν υποχωρήσει και ο Τούρκος πρόεδρος επιλέγει πλέον να μιλά για συνεργασία, γειτονία και κοινή παρουσία των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ.
Η αλλαγή στη ρητορική είναι σαφής. Αυτό που μένει να αποδειχθεί είναι αν θα συνοδευτεί και από αντίστοιχη αλλαγή στην πράξη.
Το casus belli εξακολουθεί να υφίσταται, όπως και οι πάγιες τουρκικές θέσεις για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνική κυβέρνηση, από την πλευρά της, έχει επιλέξει να διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, χωρίς όμως να μετακινείται από τις βασικές εθνικές θέσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφές ότι η Ελλάδα επιδιώκει τον διάλογο και την αποκλιμάκωση, όχι όμως υπό την απειλή πολέμου και όχι με ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας στο τραπέζι. Η διαφορά που η ελληνική πλευρά αναγνωρίζει ως αντικείμενο διευθέτησης αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ενώ η Τουρκία επιχειρεί να εντάξει στη συζήτηση περισσότερα ζητήματα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η σχέση με το Ισραήλ. Η συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ αποτελεί πλέον έναν από τους σταθερότερους στρατηγικούς άξονες στην περιοχή, με ισχυρούς δεσμούς στην άμυνα, την ασφάλεια, την τεχνολογία και την ενέργεια. Μαζί με την Κύπρο, διαμορφώνεται ένα πλέγμα συνεργασιών που ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ και η αξιοποίηση ισραηλινών συστημάτων για την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων δεν περνούν απαρατήρητες από την Τουρκία. Για την ελληνική κυβέρνηση, όμως, η σχέση με το Ισραήλ δεν αποτελεί συγκυριακή επιλογή αλλά στρατηγική συνεργασία με βάθος και συνέχεια.
Το επόμενο ουσιαστικό τεστ θα έρθει στο πεδίο. Ένα από τα ζητήματα που μπορούν να δοκιμάσουν στην πράξη το κλίμα των «ήρεμων νερών» είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και οι έρευνες για την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου, καθώς εκεί μπορεί να φανεί εάν οι χαμηλοί τόνοι της τουρκικής ηγεσίας θα συνοδευτούν από αντίστοιχη στάση.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να κρατήσει ανοιχτό τον δρόμο του διαλόγου με την Τουρκία, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ και τις στρατηγικές συμμαχίες της χώρας.
Αυτή είναι και η λεπτή ισορροπία της επόμενης περιόδου: διάλογος με την Τουρκία χωρίς εκπτώσεις και, παράλληλα, εμβάθυνση μιας συμμαχίας με το Ισραήλ που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική αξία.
