Ένα απόρρητο σχέδιο για την αποστολή χιλιάδων Κούρδων μαχητών στο Ιράν, με στόχο την πρόκληση εξέγερσης και την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος της Τεχεράνης, φέρεται να είχαν εξετάσει ΗΠΑ και Ισραήλ, σύμφωνα με αποκάλυψη της βρετανικής Telegraph.
Το σχέδιο, το οποίο φέρεται να είχε επεξεργαστεί η Μοσάντ και να είχε συζητηθεί με τη CIA, προέβλεπε τη διείσδυση Κούρδων μαχητών από το Ιρακινό Κουρδιστάν προς το δυτικό Ιράν, με την υποστήριξη αμερικανικής αεροπορικής κάλυψης. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα νέο μέτωπο στο εσωτερικό της χώρας και να αξιοποιηθεί η πίεση που δεχόταν η ιρανική ηγεσία.
Η πρόταση Νετανιάχου στον Τραμπ
Σύμφωνα με την Telegraph, το σχέδιο συζητήθηκε κατά τη συνάντηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου με τον Ντόναλντ Τραμπ στις 11 Φεβρουαρίου, στην αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φέρεται να υποστήριξε ότι υπήρχαν οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία συνθηκών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εξέγερση στο Ιράν. Κεντρικό στοιχείο της πρότασης ήταν η συμμετοχή χιλιάδων Κούρδων μαχητών, οι οποίοι θα περνούσαν από το βόρειο Ιράκ στο Ιράν και θα ενίσχυαν τις κουρδικές δυνάμεις στο εσωτερικό της χώρας.
Η κουρδική συμμαχία φέρεται μάλιστα να είχε προετοιμαστεί για την έναρξη της επιχείρησης στις 18 Μαρτίου, αναμένοντας την τελική αμερικανική έγκριση.
Η αντίδραση της Άγκυρας
Το σχέδιο, ωστόσο, αντιμετώπισε σοβαρό εμπόδιο λόγω της στάσης της Τουρκίας.
Όπως αναφέρει η Telegraph, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατέστησε σαφές στην Ουάσινγκτον ότι δεν θα αποδεχόταν τη δημιουργία ή την ενίσχυση μιας ανεξάρτητης κουρδικής οντότητας στην περιοχή.
Η θέση της Άγκυρας συνδέεται με τη μακροχρόνια σύγκρουσή της με το PKK και τον φόβο ότι η ενίσχυση κουρδικών ένοπλων οργανώσεων σε γειτονικές χώρες θα μπορούσε να ενισχύσει τις αποσχιστικές τάσεις και στο εσωτερικό της Τουρκίας.
Η προοπτική δημιουργίας μιας ισχυρής ένοπλης κουρδικής παρουσίας στα σύνορα της Τουρκίας αποτέλεσε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, κόκκινη γραμμή για τον Ερντογάν.
Ο σκεπτικισμός των ΗΠΑ
Παρά την ισραηλινή πρόταση, Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρεται να αντιμετώπισαν με επιφυλακτικότητα το ενδεχόμενο χερσαίας κουρδικής επιχείρησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Telegraph, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ ενημέρωσε τον Τραμπ για τα σχετικά σενάρια, με τον Αμερικανό πρόεδρο να φέρεται να τα χαρακτήρισε «φαιδρά».
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον δεν φέρεται να εγκατέλειψε αμέσως κάθε επαφή με Κούρδους παράγοντες. Οι επαφές συνεχίστηκαν, ενώ ο Τραμπ φέρεται να συνομίλησε με Κούρδους ηγέτες την 1η Μαρτίου.
Την ίδια περίοδο, οι ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις στη δυτική πλευρά του Ιράν δημιούργησαν εικασίες ότι επιχειρούνταν η εξουδετέρωση στόχων που θα μπορούσαν να εμποδίσουν μια ενδεχόμενη κουρδική προέλαση από το Ιράκ.
Οι διαρροές οδήγησαν στην κατάρρευση του σχεδίου
Καθώς πλησίαζε η ημερομηνία που φέρεται να είχε εξεταστεί για την έναρξη της επιχείρησης, οι κουρδικές οργανώσεις εμφανίστηκαν πιο επιφυλακτικές και ζήτησαν πολιτικές εγγυήσεις.
Παράλληλα, πληροφορίες για την προετοιμασία της επιχείρησης άρχισαν να δημοσιοποιούνται από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. Η Ουάσινγκτον διέψευσε ότι εξόπλιζε Κούρδους για χερσαία επιχείρηση στο Ιράν.
Σύμφωνα με την Telegraph, η Άγκυρα άσκησε παράλληλα πιέσεις προς την αμερικανική πλευρά, ενώ χώρες του Κόλπου προειδοποίησαν ότι η εθνοτική διάσπαση του Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής.
Το σχέδιο τελικά δεν προχώρησε.
Το ζήτημα επανήλθε τον Ιούλιο
Η ιδέα της αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, ωστόσο, δεν φέρεται να εγκαταλείφθηκε οριστικά.
Κατά τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στις 28 Ιουλίου, το ζήτημα φέρεται να επανήλθε στο τραπέζι. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φέρεται να υποστήριξε εκ νέου ότι η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος θα μπορούσε να επιτευχθεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ο Τραμπ, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν πείστηκε να προχωρήσει σε νέα στρατιωτική κλιμάκωση με αποκλειστικό στόχο την αλλαγή καθεστώτος, επιλέγοντας την κατεύθυνση της εντονότερης οικονομικής πίεσης.
Οι αποκαλύψεις της Telegraph αναδεικνύουν έτσι τον σύνθετο ρόλο της Τουρκίας στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να αποτρέψει οποιαδήποτε εξέλιξη που θα μπορούσε να ενισχύσει τις κουρδικές ένοπλες οργανώσεις ή να δημιουργήσει νέα δυναμική για κουρδική ανεξαρτησία στην ευρύτερη περιοχή.
