Σημαντική συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή 48 ιστορικών ιερών κειμηλίων, τα οποία είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η τελετή παράδοσης και παραλαβής πραγματοποιείται σήμερα, Σάββατο 3 Οκτωβρίου, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Βούλγαρου ομολόγου του, Ρούμεν Ράντεφ.
Τα κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Για περισσότε έναν αιώνα βρίσκονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας στη Σόφια.
Η επιστροφή τους αποτελεί αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών και υλοποιεί το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν πρόσφατα οι υπουργοί Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ.
Τα 48 κειμήλια θα παραμείνουν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και θα εκτίθενται έως τις 5 Νοεμβρίου 2026. Στη συνέχεια θα επιστραφούν στις Μονές και στη Μητρόπολη από τις οποίες είχαν αφαιρεθεί.
Η συμφωνία προβλέπει και ανταλλαγή ευρημάτων
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ελληνική πλευρά θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως εκείνα του Τσάρου Σαμουήλ, ο οποίος κυβέρνησε από το 997 έως το 1014, καθώς και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις συνολικά σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες.
Τα ευρήματα είχαν ανακαλυφθεί το 1965 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και τα τελευταία χρόνια φυλάσσονταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.
Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος χαιρέτισε την επιστροφή των 48 κειμηλίων, εκφράζοντας την ικανοποίησή της για την ολοκλήρωση της διαδικασίας έπειτα από περισσότερο από έναν αιώνα. Παράλληλα, εξέφρασε την προσδοκία να υπάρξουν στο μέλλον νέες συμφωνίες για την επιστροφή και άλλων εκκλησιαστικών κειμηλίων που είχαν αφαιρεθεί από ναούς και μονές της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης.
Η σημερινή συμφωνία, πάντως, δεν σηματοδοτεί το τέλος των διαπραγματεύσεων. Ελλάδα και Βουλγαρία έχουν συμφωνήσει να συνεχίσουν τη συνεργασία τους, εξετάζοντας και άλλα ιστορικά αντικείμενα αμοιβαίου ενδιαφέροντος που θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε μελλοντική συμφωνία.
