Μια σειρά από διαδοχικά προβλήματα και αποφάσεις που βρίσκονται υπό διερεύνηση ενδέχεται να συνέβαλαν στη σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία, με απολογισμό 68 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες. Η σύγκρουση ενός τρένου υψηλής ταχύτητας AVE της Renfe με ακινητοποιημένο συρμό της Iryo έχει στρέψει την προσοχή των αρχών στη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας και στους χειρισμούς του Κέντρου Ελέγχου της Adif.
Ο Ισπανός υπουργός, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε «ανεξήγητη» την απόφαση για την επαναφορά της κυκλοφορίας σε κανονικές συνθήκες. Τα μέχρι στιγμής στοιχεία αναδεικνύουν τρία βασικά σημεία που εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας.
Η βλάβη στο σύστημα ασφαλείας LZB
Το πρώτο ζήτημα αφορά τη διακοπή λειτουργίας του συστήματος LZB, το οποίο συμβάλλει στον έλεγχο της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας και στην ασφαλή κίνηση των συρμών. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του υπουργού, η δυσλειτουργία συνδέθηκε με σφάλμα πληροφορικής.
Η απώλεια του συστήματος οδήγησε στην ακινητοποίηση τρένων στην περιοχή, με αποτέλεσμα η συνέχιση της κυκλοφορίας να απαιτεί ειδικές οδηγίες από το Κέντρο Ελέγχου. Το AVE που ενεπλάκη στη σύγκρουση φέρεται να σταμάτησε περίπου στις 08:30 το πρωί, όταν καταγράφηκε η διακοπή λειτουργίας του LZB.
Η εντολή για κίνηση με κανονική ταχύτητα
Το δεύτερο κρίσιμο σημείο καταγράφεται στις 08:36, όταν το AVE φέρεται να έλαβε εντολή να συνεχίσει την πορεία του με κανονική ταχύτητα.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανασύνθεση των γεγονότων που παρουσιάζεται στο δημοσίευμα, οι προβλεπόμενες διαδικασίες απαιτούσαν κίνηση με ταχύτητα ορατότητας, ώστε ο μηχανοδηγός να μπορεί να εντοπίσει πιθανά εμπόδια και να ακινητοποιήσει εγκαίρως το τρένο.
Τα δεδομένα κίνησης που εξετάστηκαν δείχνουν ότι ο συρμός επιτάχυνε, ξεπερνώντας τα 200 χιλιόμετρα την ώρα. Περίπου στις 08:53, η πορεία του διακόπηκε απότομα, έπειτα από τη σύγκρουση με το ακινητοποιημένο τρένο της Iryo.
Η ακινητοποίηση της Iryo και τα ερωτήματα για το Κέντρο Ελέγχου
Το τρίτο σημείο αφορά την αδυναμία του συρμού της Iryo να ξεκινήσει ξανά, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η κατάσταση από το Κέντρο Ελέγχου.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στις 08:41 δόθηκε στην Iryo εντολή να συνεχίσει κανονικά. Πέντε λεπτά νωρίτερα είχε δοθεί αντίστοιχη εντολή στο AVE, το οποίο ακολουθούσε.
Στις 08:48, ο μηχανοδηγός της Iryo ενημέρωσε ότι δεν μπορούσε να επανεκκινήσει το σύστημα LZB και ότι ο συρμός παρέμενε ακινητοποιημένος. Περίπου πέντε λεπτά αργότερα σημειώθηκε η σύγκρουση.
Το βασικό ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι γιατί δεν δόθηκε εντολή ακινητοποίησης του AVE, εφόσον υπήρχε κίνδυνος να προσεγγίσει το ακινητοποιημένο τρένο. Δεν έχει διευκρινιστεί μέχρι στιγμής εάν και με ποιον τρόπο το Κέντρο Ελέγχου ενημέρωσε τον μηχανοδηγό για την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί.
Στο μικροσκόπιο η επάρκεια των συστημάτων ασφαλείας
Η τραγωδία φέρνει στο προσκήνιο ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια της γραμμής στο τμήμα όπου το LZB δεν λειτουργούσε και οι συρμοί δεν είχαν φτάσει στον επόμενο φωτεινό σηματοδότη.
Σε αυτές τις συνθήκες, η διαχείριση της κυκλοφορίας φαίνεται να εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από τις οδηγίες του Κέντρου Ελέγχου. Οι ερευνητές καλούνται να εξετάσουν εάν εφαρμόστηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες, εάν οι εντολές που δόθηκαν ήταν σύμφωνες με τους κανονισμούς και εάν υπήρχαν επαρκείς δικλίδες ασφαλείας για την αποτροπή μιας λανθασμένης απόφασης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αιτία της βλάβης του LZB, η εντολή προς το AVE να κινηθεί με κανονική ταχύτητα, η αδυναμία εκκίνησης της Iryo και το κατά πόσο το Κέντρο Ελέγχου είχε πλήρη εικόνα της επικίνδυνης κατάστασης.
Η ανασύνθεση των γεγονότων παραμένει προσωρινή και τα τελικά συμπεράσματα θα εξαρτηθούν από την πορεία της έρευνας και την αξιολόγηση όλων των διαθέσιμων στοιχείων.
