Στις 3 Νοεμβρίου οι Αμερικανοί ψηφίζουν για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, τη Γερουσία και δεκάδες κυβερνήτες. Τι διακυβεύεται, ποιες πολιτείες βρίσκονται στο επίκεντρο και πώς μπορεί να επηρεαστεί η πολιτική ατζέντα του Λευκού Οίκου.
Σε μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση για την πολιτική ισορροπία στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026, για τις ενδιάμεσες εκλογές που θα καθορίσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου κατά τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Το αποτέλεσμα θα κρίνει εάν οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τις πλειοψηφίες τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία ή εάν οι Δημοκρατικοί θα καταφέρουν να ανατρέψουν τους συσχετισμούς, αποκτώντας μεγαλύτερη δυνατότητα κοινοβουλευτικού ελέγχου της κυβέρνησης.
Οι ενδιάμεσες εκλογές δεν καθορίζουν ποιος θα είναι πρόεδρος, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ θα παραμείνει στον Λευκό Οίκο. Ωστόσο, το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη νομοθετική διαδικασία, τις κρατικές δαπάνες, τους διορισμούς σε ομοσπονδιακές θέσεις και την πολιτική αντιπαράθεση στην Ουάσιγκτον. Reuters
Τι κρίνεται στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία
Το αμερικανικό Κογκρέσο αποτελείται από δύο σώματα, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, τα οποία συμμετέχουν στη νομοθετική διαδικασία και ασκούν έλεγχο στην εκτελεστική εξουσία.
Στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου τίθενται σε διεκδίκηση και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων. Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν οριακή πλειοψηφία, με 218 έδρες έναντι 214 των Δημοκρατικών, ενώ υπάρχει και ένας ανεξάρτητος που συνεργάζεται κοινοβουλευτικά με τους Ρεπουμπλικανούς και δύο κενές έδρες. Για να αποκτήσουν τον έλεγχο του σώματος, οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών.
Στη Γερουσία, όπου συνολικά υπάρχουν 100 μέλη, οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν 53 έδρες και οι Δημοκρατικοί μαζί με τους ανεξάρτητους που συνεργάζονται μαζί τους 47. Στις φετινές εκλογές θα κριθούν 35 έδρες. Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται επίσης καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών για να αποκτήσουν πλειοψηφία.
Η διατήρηση του ελέγχου και των δύο σωμάτων θα επιτρέψει στους Ρεπουμπλικανούς να συνεχίσουν να προωθούν τη νομοθετική ατζέντα τους με λιγότερα κοινοβουλευτικά εμπόδια. Αντίθετα, η επικράτηση των Δημοκρατικών σε ένα ή και στα δύο σώματα θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά τη λειτουργία του Κογκρέσου.
Γιατί οι εκλογές αποτελούν δοκιμασία για τον Τραμπ
Οι ενδιάμεσες εκλογές θεωρούνται συχνά μια έμμεση αξιολόγηση της απόδοσης του εκάστοτε προέδρου. Ιστορικά, το κόμμα που ελέγχει τον Λευκό Οίκο έχει συχνά απώλειες στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις αναμετρήσεις που διεξάγονται στη μέση της προεδρικής θητείας.
Η φετινή αναμέτρηση διεξάγεται σε ένα περιβάλλον όπου η οικονομία, το κόστος ζωής, η μεταναστευτική πολιτική και η στάση της κυβέρνησης σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters στις 19 Οκτωβρίου, οι Ρεπουμπλικανοί αντιμετωπίζουν μια δύσκολη μάχη για τη διατήρηση της πλειοψηφίας τους στη Βουλή, ενώ η έκβαση της αναμέτρησης για τη Γερουσία παραμένει αβέβαιη. Οι δημοσκοπήσεις αποτελούν στιγμιότυπα των προθέσεων των ψηφοφόρων και δεν προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα.
Οι πολιτείες που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον
Ορισμένες αναμετρήσεις για τη Γερουσία έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς το αποτέλεσμα σε λίγες πολιτείες μπορεί να επηρεάσει την τελική ισορροπία δυνάμεων.
Στο Μίσιγκαν, η ανοιχτή έδρα μετά την αποχώρηση του Δημοκρατικού γερουσιαστή Γκάρι Πίτερς αποτελεί σημαντικό πεδίο διεκδίκησης. Στη Τζόρτζια, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ διεκδικεί την επανεκλογή του, ενώ στο Μέιν η Ρεπουμπλικανή Σούζαν Κόλινς βρίσκεται αντιμέτωπη με τον Δημοκρατικό Τρόι Τζάκσον.
Στο Οχάιο, ο Δημοκρατικός Σέροντ Μπράουν επιχειρεί να επιστρέψει στη Γερουσία, ενώ στο Τέξας η αναμέτρηση μεταξύ του Δημοκρατικού Τζέιμς Ταλαρίκο και του Ρεπουμπλικανού Κεν Πάξτον προσελκύει σημαντικούς οικονομικούς πόρους και πολιτική προσοχή.
Παράλληλα, η Αλάσκα, το Κάνσας, η Αϊόβα, η Βόρεια Καρολίνα και το Νιου Χάμσαϊρ συγκαταλέγονται στις πολιτείες όπου οι εκλογικές αναμετρήσεις μπορούν να επηρεάσουν την τελική σύνθεση της Γερουσίας.
Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, το ενδιαφέρον στρέφεται σε ανταγωνιστικές περιφέρειες της Νέας Υόρκης, του Τέξας και της Αϊόβα, όπου οι υποψήφιοι των δύο κομμάτων επιχειρούν να εξασφαλίσουν τις ψήφους που θα καθορίσουν την τελική ισορροπία.
Κόστος ζωής και μετανάστευση στην πρώτη γραμμή
Το κόστος ζωής αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της προεκλογικής περιόδου. Οι τιμές των τροφίμων, των καυσίμων, της στέγασης και της υγειονομικής περίθαλψης επηρεάζουν τις επιλογές των ψηφοφόρων, ενώ οι οικονομικές προτάσεις των δύο κομμάτων βρίσκονται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Οι Δημοκρατικοί δίνουν έμφαση στην οικονομική προσιτότητα και στην ανάγκη περιορισμού των πιέσεων που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά. Οι Ρεπουμπλικανοί προβάλλουν τις φορολογικές τους πολιτικές και τις παρεμβάσεις τους στην οικονομία ως βασικά στοιχεία της κυβερνητικής τους ατζέντας.
Η μετανάστευση αποτελεί ένα ακόμη πεδίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Η κυβέρνηση Τραμπ υπερασπίζεται την αυστηρή εφαρμογή της μεταναστευτικής νομοθεσίας, ενώ οι Δημοκρατικοί επικρίνουν επιμέρους πρακτικές επιβολής της και θέτουν ζητήματα προστασίας δικαιωμάτων και λογοδοσίας.
Στην εκλογική συζήτηση περιλαμβάνονται επίσης οι δασμοί, το εμπόριο, η τεχνητή νοημοσύνη, η ανάπτυξη κέντρων δεδομένων, τα δικαιώματα στην άμβλωση και οι κανόνες διεξαγωγής των εκλογών. Η βαρύτητα κάθε ζητήματος διαφέρει ανάλογα με την πολιτεία και την εκλογική περιφέρεια. Reuters
Οι ανησυχίες για την εκλογική διαδικασία
Η ακεραιότητα των εκλογών αποτελεί επίσης αντικείμενο δημόσιας συζήτησης και δικαστικών αντιπαραθέσεων. Τα ζητήματα περιλαμβάνουν την πρόσβαση στους εκλογικούς καταλόγους, τους κανόνες της επιστολικής ψήφου, την ταυτοποίηση των ψηφοφόρων και τις διαδικασίες πιστοποίησης των αποτελεσμάτων.
Οι υποστηρικτές αυστηρότερων ελέγχων υποστηρίζουν ότι τα μέτρα μπορούν να ενισχύσουν την ασφάλεια της διαδικασίας. Οι επικριτές τους προειδοποιούν ότι ορισμένες αλλαγές ενδέχεται να δυσκολέψουν τη συμμετοχή πολιτών που έχουν δικαίωμα ψήφου.
Οι δικαστικές προσφυγές και οι ενστάσεις μπορούν να επηρεάσουν το χρονοδιάγραμμα σε επιμέρους αναμετρήσεις, ιδίως όταν η διαφορά μεταξύ των υποψηφίων είναι μικρή. Η οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων εξαρτάται από τους κανόνες κάθε πολιτείας και τις προβλεπόμενες διαδικασίες επανακαταμέτρησης ή δικαστικού ελέγχου.
Τι θα αλλάξει αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου
Εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να καθορίζουν την ημερήσια διάταξη του σώματος και να ελέγχουν τις εργασίες των κοινοβουλευτικών επιτροπών. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε περισσότερες έρευνες για κυβερνητικές αποφάσεις και σε αυξημένο έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας.
Παράλληλα, η έγκριση νομοσχεδίων θα απαιτεί συνεννόηση μεταξύ των δύο κομμάτων, ενώ η Βουλή θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον έλεγχο των δαπανών ως μέσο διαπραγμάτευσης με τον Λευκό Οίκο.
Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν και τη Γερουσία, θα έχουν μεγαλύτερη επιρροή στη διαδικασία έγκρισης υπουργών, πρεσβευτών και ομοσπονδιακών δικαστών. Αντίστοιχα, η διατήρηση της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας θα διευκόλυνε την κυβέρνηση στην προώθηση διορισμών και νομοθετικών πρωτοβουλιών.
Ωστόσο, ακόμη και ο έλεγχος και των δύο σωμάτων από τους Δημοκρατικούς δεν θα σήμαινε ότι ο πρόεδρος θα έχανε τις συνταγματικές του εξουσίες. Ο Τραμπ θα διατηρούσε το δικαίωμα αρνησικυρίας, ενώ οι ισχύοντες κοινοβουλευτικοί κανόνες θα εξακολουθούσαν να επηρεάζουν την προώθηση σημαντικών νομοθετικών αλλαγών. Reuters
Πότε αναμένονται τα αποτελέσματα
Η εκλογική ημέρα είναι η Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026. Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένεται να μεταδίδονται καθώς κλείνουν οι κάλπες στις διαφορετικές πολιτείες, λόγω των πολλών ωριαίων ζωνών στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η εικόνα της βραδιάς μπορεί να παραμείνει ασαφής σε ανταγωνιστικές αναμετρήσεις. Οι κανόνες καταμέτρησης των πρόωρων και επιστολικών ψήφων διαφέρουν από πολιτεία σε πολιτεία, ενώ ενδεχόμενες επανακαταμετρήσεις ή δικαστικές προσφυγές μπορούν να καθυστερήσουν την οριστικοποίηση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων.
Επομένως, άλλο είναι η δημοσιογραφική πρόβλεψη ενός νικητή με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα και άλλο η επίσημη πιστοποίηση του αποτελέσματος από τις αρμόδιες αρχές.
Το βλέμμα και στις προεδρικές εκλογές του 2028
Πέρα από την άμεση επίδρασή τους στη λειτουργία του Κογκρέσου, οι ενδιάμεσες εκλογές αναμένεται να επηρεάσουν και την προετοιμασία των κομμάτων για τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Τα αποτελέσματα θα προσφέρουν στοιχεία για τις προτεραιότητες των ψηφοφόρων, την απήχηση των οικονομικών και μεταναστευτικών πολιτικών και τη δυνατότητα των υποψηφίων να προσελκύσουν ανεξάρτητους εκλογείς.
Το βασικό διακύβευμα της 3ης Νοεμβρίου είναι σαφές: ποιο κόμμα θα ελέγχει το Κογκρέσο και με ποιους συσχετισμούς θα κυβερνηθούν
Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά το τελευταίο μέρος της προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
