Αυστηρό μήνυμα για τη νομιμότητα των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο – Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι καμία διμερής συμφωνία δεν μπορεί να καταργήσει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Την αντίθεση της Ελλάδας στο τουρκολιβυκό μνημόνιο ανέδειξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντάς το αυθαίρετο και αντίθετο με τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη συμφωνία παραβλέπει τη γεωγραφία της περιοχής και αγνοεί την ύπαρξη των ελληνικών νησιών, τα οποία, όπως σημείωσε, διαθέτουν κατοίκους, οικονομική δραστηριότητα και μακραίωνη ιστορία. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να επηρεάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Η γεωγραφία της περιοχής στο επίκεντρο
Κατά την παρέμβασή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, επισημαίνοντας ότι αποτελεί βασικό πλαίσιο για τη ρύθμιση των θαλάσσιων δραστηριοτήτων και την προστασία των δικαιωμάτων των κρατών.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα και η Λιβύη έχουν αντικείμενες ακτές και μπορούν να προχωρήσουν σε συμφωνία οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Αντίθετα, υποστήριξε ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν κοινά αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να δικαιολογούν τη συγκεκριμένη οριοθέτηση.
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε χάρτη της περιοχής, υπογραμμίζοντας ότι η χάραξη θαλάσσιων ορίων χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα ελληνικά νησιά δημιουργεί σοβαρά νομικά ζητήματα.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να αλλάξει με αυθαίρετες γραμμές πάνω σε έναν χάρτη», ήταν το βασικό μήνυμα της τοποθέτησής του.
Αναφορά στη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου
Ως παράδειγμα συνεννόησης μεταξύ γειτονικών κρατών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επικαλέστηκε τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που υπέγραψαν η Ελλάδα και η Αίγυπτος το 2020.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η συμφωνία αυτή αποδεικνύει ότι οι διαφορές μπορούν να αντιμετωπίζονται μέσω διαπραγματεύσεων και αμοιβαία αποδεκτών λύσεων, με βάση τους διεθνείς κανόνες.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η επιλεκτική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου ενδέχεται να οδηγήσει τη Μεσόγειο σε ένα περιβάλλον ανταγωνιστικών διεκδικήσεων, με αρνητικές συνέπειες για τη σταθερότητα και τη συνεργασία στην περιοχή.
«Δεν μπορεί να στερήσει δικαιώματα από την Ελλάδα»
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι τα νησιά δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σύμφωνα με το εφαρμοστέο διεθνές δίκαιο.
Υπογράμμισε, επίσης, ότι μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί από μόνη της να στερήσει δικαιώματα από ένα τρίτο κράτος.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει, από ελληνικής πλευράς, τις νομικές ενστάσεις απέναντι στο περιεχόμενό του.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε ακόμη στη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημειώνοντας ότι τα κράτη-μέλη έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στο συγκεκριμένο μνημόνιο.
Στο επίκεντρο και τα ενεργειακά έργα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρωθυπουργός στα έργα διασύνδεσης στην Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας ότι οι μονομερείς διεκδικήσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως μέσο παρεμπόδισης νόμιμων δραστηριοτήτων.
Όπως ανέφερε, οι ενεργειακές και ψηφιακές διασυνδέσεις μπορούν να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια, να συμβάλουν στη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και να ενδυναμώσουν τη συνεργασία μεταξύ των χωρών της περιοχής.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η αμφισβήτηση τέτοιων έργων μπορεί να επιβαρύνει την οικονομική ανάπτυξη και να δυσχεράνει τις προσπάθειες για περιφερειακή σταθερότητα.
Έκκληση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Στην ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στην επίθεση που οδήγησε στη βύθιση εμπορικού πλοίου ελληνικών συμφερόντων στη Μαύρη Θάλασσα, καταδικάζοντας τη στοχοποίηση της εμπορικής ναυτιλίας.
Επανέλαβε την ανάγκη για μια παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία, επισημαίνοντας ότι οι απειλές κατά της ναυσιπλοΐας επηρεάζουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και αυξάνουν το κόστος μεταφοράς, ασφάλισης και ενέργειας.
Παράλληλα, ζήτησε ενισχυμένο ευρωπαϊκό ρόλο στην προστασία των θαλάσσιων εμπορικών οδών, κάνοντας αναφορά στην επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ». Στάθηκε, επίσης, στη συμβολή νέων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι δορυφορικές εφαρμογές, τονίζοντας ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση των κινδύνων απαιτεί συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών.
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει το διεθνές δίκαιο και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, υπογραμμίζοντας ότι η ασφάλεια στη θάλασσα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ειρήνη, την οικονομική ανάπτυξη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
