Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος και ΗΠΑ στο επίκεντρο των ελληνικών πρωτοβουλιών, με στόχο την ενίσχυση των συμμαχιών, την ασφάλεια και την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων
Η Ανατολική Μεσόγειος και η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίσκονται στο επίκεντρο μιας σειράς σημαντικών διπλωματικών πρωτοβουλιών της Αθήνας, καθώς η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από σύνθετες γεωπολιτικές εξελίξεις και μεταβαλλόμενες ισορροπίες.
Με σταθερό προσανατολισμό στην ενεργό εξωτερική πολιτική, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να διευρύνει τη διεθνή επιρροή της χώρας, να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και να εδραιώσει τις σχέσεις της με σημαντικούς παράγοντες του αραβικού κόσμου. Οι διαδοχικές επαφές σε ανώτατο επίπεδο αναδεικνύουν τη βαρύτητα που αποδίδει η ελληνική πλευρά στη σταθερότητα, τη συνεργασία και την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου.
Κομβικό σταθμό σε αυτή την προσπάθεια αποτέλεσε η πρόσφατη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σαουδική Αραβία. Η συνάντησή του στο Ριάντ με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμαντ μπιν Σαλμάν επιβεβαίωσε το υψηλό επίπεδο των διμερών σχέσεων και την κοινή διάθεση για περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν ζητήματα άμυνας, ασφάλειας και ενέργειας, με ιδιαίτερη σημασία να αποδίδεται στην επιβεβαίωση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στο Βασίλειο. Η συγκεκριμένη εξέλιξη υπογραμμίζει τη συνεισφορά της Ελλάδας στην αμυντική θωράκιση της Σαουδικής Αραβίας και στην προσπάθεια διατήρησης της περιφερειακής σταθερότητας. Παράλληλα, ενισχύει τον ρόλο της Αθήνας ως αξιόπιστου συνομιλητή που μπορεί να διασυνδέει τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες ασφαλείας με τις ανάγκες και τις επιδιώξεις των αραβικών κρατών.
Την ίδια στιγμή, σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στις σχέσεις της Ελλάδας με την Αίγυπτο. Η ανακοίνωση για την επανέναρξη των συνομιλιών με αντικείμενο την οριοθέτηση του υπόλοιπου τμήματος της μεταξύ τους Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) ανοίγει τον δρόμο για την περαιτέρω νομική κατοχύρωση των θαλάσσιων δικαιωμάτων των δύο χωρών.
Η νέα αυτή πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας που υπεγράφη το 2020 και αποτυπώνει την πρόθεση Αθήνας και Καΐρου να προχωρήσουν στη διευθέτηση των εκκρεμοτήτων τους με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Η ελληνική κυβέρνηση αντιπαραθέτει στις αναθεωρητικές διεκδικήσεις που θεωρεί ότι δεν στηρίζονται στο διεθνές δίκαιο τη σύναψη δεσμευτικών συμφωνιών και την οικοδόμηση σταθερών περιφερειακών συνεργασιών.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συμφωνία για τη Μονή Σινά, η οποία αποκτά ιδιαίτερη ιστορική και πολιτιστική σημασία. Η συμβολή του Αιγύπτιου Προέδρου αλ Σίσι στην επίτευξή της αναδεικνύει τους διαχρονικούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίοι δεν περιορίζονται στη διπλωματία και την οικονομία, αλλά επεκτείνονται στην κοινή πολιτιστική κληρονομιά και στις σχέσεις των δύο λαών.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει, παράλληλα, η τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σχετικά με την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης. Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «προκλητική» την ανακοίνωση της επικύρωσης, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη αυτή έχει εντείνει τις περιφερειακές εντάσεις. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η αμερικανική θέση για το συγκεκριμένο ζήτημα παραμένει αμετάβλητη.
Για την Αθήνα, η ενίσχυση της διεθνούς θέσης της Ελλάδας συνδέεται άμεσα με τη δημιουργία συνθηκών ασφάλειας και σταθερότητας στο εσωτερικό της χώρας. Η προστασία των συνόρων, η ανάπτυξη στρατηγικών συνεργασιών και η διπλωματική παρουσία σε κρίσιμες περιοχές αποτελούν βασικούς άξονες της κυβερνητικής πολιτικής, καθώς διαμορφώνουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να προχωρήσουν οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και οι παρεμβάσεις για τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.
Με την ολοκλήρωση των διεθνών επαφών του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιστρέφει στο πρόγραμμα των περιοδειών του στην Αθήνα και στην περιφέρεια, επιδιώκοντας να διατηρήσει άμεση επικοινωνία με τις τοπικές κοινωνίες. Η επαφή με τους πολίτες και η καταγραφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν αποτελούν, σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, βασικό μέσο για τη διαμόρφωση πολιτικών που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ζητήματα όπως η ακρίβεια, η στήριξη του πρωτογενούς τομέα και η προώθηση έργων υποδομής στην περιφέρεια. Η κυβερνητική στρατηγική επιχειρεί να συνδέσει τη διπλωματική δραστηριότητα με τις εσωτερικές προτεραιότητες, προβάλλοντας ως κεντρικό στόχο τη βελτίωση των συνθηκών ζωής και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας.
