Της Κορίνας Τριανταφύλλου
![]()
Η ιστορία του Κώστα Κυριακού δεν είναι απλώς η αφήγηση μιας ζωής, είναι η ζωντανή μαρτυρία του αγώνα ενός ανθρώπου που υπερασπίστηκε την Πατρίδα και την ελευθερία του υπό συνθήκες που πολλοί θα θεωρούσαν αδύνατες. Από τις φυλακές του σκληρού καθεστώτος του Χότζια στο Σπάτς, στα κελιά των ειδικών ανακρίσεων και την «Δίκη των 5», μέχρι την επιστροφή του στη Βόρεια Ήπειρο και την εκλογή του ως δημογέροντα, ο Κυριακού στάθηκε πάντα αταλάντευτος, προστατεύοντας την ελληνική σημαία και τα ιδανικά του Ελληνισμού.
Σήμερα, συνεχίζει τον αγώνα του για τον απανταχού Ελληνισμό, μέσα από τα βιβλία και τις δημόσιες παρεμβάσεις του, φωτίζοντας την τραγωδία αλλά και την αλύγιστη ψυχή των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Κώστας Κυριακού μιλάει για την αφοσίωση στην Πατρίδα, τα βασανιστήρια που υπέστη, και για την ελπίδα που δεν έσβησε ποτέ, αποτελώντας παράδειγμα ηρωισμού για όλους μας.
Το 1992, ως Δημογέροντας στο χωριό σας στη Β. Ήπειρο, αρνηθήκατε να κατεβάσετε την ελληνική σημαία που είχε υψωθεί στην επέτειο του ιστορικού ΟΧΙ, παρά τις απειλές. Σε μια εποχή που οι συμβιβασμοί είναι ο κανόνας, τι είναι αυτό που κάνει έναν άνθρωπο να βάζει το “ιερό σύμβολο” πάνω από την ίδια του την ελευθερία ή και τη ζωή του;
Το Ιούλιο του 1990, βάζοντας πάνω από όλα την αξιοπρέπεια και την εθνική υπερηφάνεια, δραπέτευσα στην Μητέρα Ελλάδα.
Το 1991 σχεδόν η μισή Αλβανία ήρθε στην Ελλάδα.
Οι εναπομείναντες Έλληνες στη Βόρειο Ήπειρο ήταν ανυπεράσπιστοι.
Τον Οκτώβριο 1992 κάποιοι πρώην πολιτικοί φυλακισθέντες γυρίσαμε στα πατρώα μας εδάφη. Αυτή η «τρελή» πράξη (όλοι φεύγανε στην Ελλάδα και κάποιοι γύριζαν) αναπτέρωσε τις ελπίδες του κόσμου μας.
Στον λαό μας δημιουργήθηκε η πεποίθηση, ότι:
« Δεν είμαστε μόνοι μας, Η Μάνα Ελλάδα σύντομα θα είναι κοντά μας.
Με εκλέξανε δημογέροντα της κοινότητας Δερβητσιάνης.
Σε μαζική συγκέντρωση, ομόφωνα πήραμε ορθές και εθνικά ωφέλιμες αποφάσεις.
Στις 28 Οκτωβρίου 1992, ομορφύναμε την πλατεία του χωριού και τους κεντρικούς δρόμους με γαλανόλευκες σημαίες. Μέρα χαράς και εθνικής υπερηφάνειας.
Ως δημογέροντας του χωριού, δεν υπάκουσα στις εντολές-απειλές των οργάνων της ασφάλειας Αργυροκάστρου. Με κράτησαν δεμένο σε κελί του αστυνομικού τμήματος της πόλης. Την ΓΑΛΑΝΟΛΕΥΚΗ δεν την κατεβάσαμε.
Η διετία 1992 – 1994 είναι η μοναδική περίοδος ένωσης των Ελλήνων στην Αλβανία η οποία ξεκίνησε να δείχνει τα σημάδια διάλυσης μετά το πογκρόμ του 1994 και τη δίκη των 5.
Ο συνειδητοποιημένος άνθρωπος πράττει ενθουσιωδώς το χρέος στην Πατρίδα. Μάλλον όταν σε παιδεύουν, όσα βασανιστήρια και να υποστείς, δεν πονάς. Η λατρεία για την Πατρίδα και τον Χριστό μαλακώνει κάθε πόνο. Αυτά τα δύο, Πατρίδα και Χριστός δεν εξαγοράζονται με κανένα χρυσό…
- Περάσατε χρόνια στα κάτεργα του Σπατς και υποστήκατε πρωτοφανή βασανιστήρια στη “Δίκη των 5”. Υπάρχει μέσα σας οργή για όσα στερηθήκατε ή η αγάπη για την Πατρίδα λειτούργησε ως “βάλσαμο” που επούλωσε τις πληγές σας;
Με συλλάβανε στις 6 Μαΐου 1974 στην τάξη του μαθήματος. Μετά από 9 μήνες ειδικής ανάκρισης, με καταδίκασαν 9 χρόνια και ως πολιτικό κρατούμενο, με έκλεισαν στο στρατόπεδο Σπατς. Δουλεύαμε σε εξόρυξη μεταλλείων με τρεις βάρδιες. Συγκρατούμενοί μας Ελλαδίτες, Σέρβοι, … (υπήρχαν φυλακισμένοι στο Σπατς από πολλές εθνικότητες και κάποιοι από αυτούς ήταν και κατάδικοι των ναζί), ομολογούσαν: «Οι συνθήκες διαβίωσης σε αυτό το στρατόπεδο είναι χειρότερες από αυτές στα στρατόπεδα των ναζί «Ματχάουζεν, Τρεμπλίνκα κλπ.».
Στις 18/04/1994 υποβλήθηκα σε ειδική ανάκριση στα κελιά υψίστης ασφαλείας στα Τίρανα. Ο συναγωνιστής Ηρακλής Σύρμος και εγώ κατηγορηθήκαμε και βασανιστήκαμε απάνθρωπα για να αποκαλύπταμε τις διασυνδέσεις μας με τις Ελληνικές Μυστικές Υπηρεσίες. Μια από τις κατηγορίες ήταν: « Το 1992 επιστρέψατε στην Αλβανία για Έλληνοποίηση Αλβανικών εδαφών, δίνοντας σε αυτά Ελληνικές ονομασίες».
Σήμερα, 32 χρόνια μετά, ο Πρωθυπουργός της Αλβανίας «Ελληνοποιεί» τα «Αλβανικά εδάφη»!!! και ονομάζει την πλατεία του χωριού μας, πλατεία Κωνσταντίνου Μητσοτάκη!!!».
Από πλευράς μου, έπραξα το χρέος στην ΠΑΤΡΙΔΑ. Δεν έχω μίσος και οργή για κανέναν.
Μια αγωνία με βασανίζει: Η ΜΗΤΕΡΑ ΠΑΤΡΙΔΑ (Οι κρατούντες το τιμόνι της ΕΛΛΑΔΑΣ να πράξουν το χρέος τους και να προστατέψουν τον απανταχού Ελληνισμό. Οι Έλληνες που ζούνε εκτός των συνόρων υπάρχουμε μόνο γιατί υπάρχει η ΕΛΛΑΔΑ.
- Έχετε γράψει 11 βιβλία για τη Βόρεια Ήπειρο. Αισθάνεστε ότι η επίσημη Αθήνα και η ελληνική κοινωνία έχουν “γυρίσει την πλάτη” στην τραγωδία του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού, θεωρώντας την ένα “ξεχασμένο” κεφάλαιο της ιστορίας;
Τα έντεκα βιβλία που κυκλοφόρησαν από το 1997 και μέχρι σήμερα, κατατάσσονται σε δυο ομάδες.
Στην πρώτη ομάδα τα βιβλία-ντοκουμέντα περιγράφουν το όλο πλέγμα της καταπίεσης των Βορειοηπειρωτών στην Αλβανία επί καθεστώτων Χότζια-Αλία-Μπερίσια. Σε αυτά εξιστορούνται οι διώξεις που υπέστη ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός διαχρονικά. Σε αυτή την ομάδα προστέθηκε το βιβλίο για τους ομογενείς μας στην Αγγλική γλώσσα: “A FREE PRISONER” An Account of the Living Conditions of Greeks in Northem Epirus.
Στη δεύτερη ομάδα είναι τα βιβλία στα οποία σχολιάζονται και αντικρούονται εκφραζόμενες αντεθνικές απόψεις διαφόρων δημοσιογράφων, πολιτικών και άλλων. Είναι τα βιβλία:
1) “Η ΔΙΑΨΕΥΣΗ”, Σχόλια στο Βιβλίο του Σταύρου Τζίμα με Τίτλου: “Στον Αστερισμό του Εθνικισμού – ΑΛΒΑΝΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑ-ΧΟΤΖΑ ΕΠΟΧΗ”, στο οποίο ο δημοσιογράφος Στ. Τζίμας υποστήριξε θέσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
2) “ΕΝΒΕΡ ΧΟΤΖΑ-Ο ΣΦΑΓΕΑΣ ΣΤΗ ΓΗ ΤΟΥ ΠΥΡΡΟΥ”, Αιτία για τη συγγραφή του βιβλίου υπήρξε η άποψη που διατυπώθηκε και μάλιστα εγγράφως ότι ο σφαγέας του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου, είχε ελληνική καταγωγή.
3) “ΤΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΣΤΗ ΠΑΤΡΙΔΑ”, Επισημάνσεις και σχόλια στο βιβλίο “ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΙΑ, Φυγή στο Μέλλον ή Επιστροφή στο Παρελθόν;” των Μαριέττα Γιαννάκου, Σταύρου Λυγερού, Ελευθέριου Οικονόμου, Θεόδωρου Πάγκαλου, Αλέκου Παπαδόπουλου, Άγγελου Συρίγου, Γιώργου Χατζηθεοφάνους και Αλέξανδρου Μαλλιά.
Οι ισχυρισμοί, οι θέσεις κι όλα τα σχόλια που παρουσιάζονται σε αυτά, δεν είναι φωνή διαμαρτυρίας, καταγγελίας, ή αφορισμών, είναι επιστημονικά τεκμηριωμένα και ιστορικά αναμφισβήτητα.
Να ξεκαθαρίσω ότι δεν έχω καμιά οικονομική ανάμιξη σε καμιά περίπτωση.
- Σε τι αναφέρεται το τελευταίο σας βιβλίο και ποιο μήνυμα θέλετε να κρατήσει ο σύγχρονος Έλληνας σχετικά με τη θέση και το μέλλον του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου;
Ο παράγοντας χρόνος δεν επουλώνει το τραύμα που συνεχίζει να υπάρχει με τα μικρότερα που επακολουθούν. Το τραύμα ζει στο παρόν, όχι μέσω της ιστορίας αλλά μέσω της πραγματικότητας “που δεν αλλάζει ποτέ”. Εσωτερικεύεται όταν αποσιωπάται ή παραμορφώνεται και ανακυκλώνει τον πόνο.
Μετά το γκρέμισμα της δικτατορίας (1991), καμιά πολιτική δύναμη που κυβέρνησε την Ελλάδα δεν διέθετε δόγμα για την επίλυση των προβλημάτων των Ελλήνων Βορειοηπειρωτών.
Το μείζον πρόβλημα της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδος σήμερα, είναι εσωτερικό. Οι κυβερνώντες την χώρα, δεν μπορούν να ασκήσουν περήφανη και επιτυχή εξωτερική πολιτική ούτε για τα άμεσα και ούτε για τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα συμφέροντα του Ελληνισμού.
Ο τελικός σκοπός των καταγραφών και επισημάνσεων στα βιβλία μου, δεν είναι η περιγραφή των συμβάντων και των γεγονότων μόνο για να παραδοθούν στην Ιστορία, αλλά η ευαισθητοποίηση για τα περαιτέρω… Η Βόρειος Ήπειρος περιμένει δικαίωση…
Επιβάλλεται να τονίσουμε και να υπενθυμίσουμε για άλλη μια φορά προς όλες τις πλευρές, ότι:
«Το Βορειοηπειρωτικό Ζήτημα είναι το μόνο εκκρεμές από την λήξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, που δεν τέθηκε στον ΟΗΕ για διευθέτηση! Η μεθοριακή γραμμή μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας υφίσταται μόνο de facto και όχι de jure».
Σε αυτά αναφέρεται το τελευταίο μου βιβλίο: «ΟΙ ΔΙΩΓΜΟΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Της ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ (1912-2025)». Αυτό το μήνυμα προσδοκώ να περάσω στον Ελληνισμό!
Από καρδιάς σάς ευχαριστώ εσάς και την εφημερίδα σας, για την συμπαράστασή στον αγώνα μας.
![]()
Στη δίκη των 5. Είναι τραβηγμένη στην αίθουσα του δικαστηρίου στα Τίρανα.
![]()
Στο παράθυρο του κελιού Αρ. 9. Σε αυτό, το 1974, κρατήθηκε για 9 μήνες…
![]()