Επιμέλεια-Μαρίνα Βασιλικιά
Ο κίνδυνος μιας από τις μεγαλύτερες ενεργειακές κρίσεις σε παγκόσμιο επίπεδο βρέθηκε στο επίκεντρο της τοποθέτησης του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, κατά τη διάρκεια δημόσιας συζήτησης στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Συνομιλώντας με τον διευθυντή Ευρώπης του ΔΝΤ, Άλφρεντ Κάμερ, ο Έλληνας υπουργός υπογράμμισε ότι η εξέλιξη της κρίσης εξαρτάται κυρίως από τη διάρκειά της και την αβεβαιότητα που επικρατεί στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Όπως επισήμανε, σε περίπτωση που τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, το ενδεχόμενο μιας ιστορικών διαστάσεων ενεργειακής κρίσης είναι πλέον ορατό.
Συγκρίνοντας τη σημερινή κατάσταση με τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, σημείωσε ότι η απώλεια προσφοράς τότε ανερχόταν σε περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ σήμερα αγγίζει τα 13 εκατομμύρια, γεγονός που καταδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι οι συνέπειες έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές, με αυξήσεις στις τιμές ενέργειας και σημαντική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε την ανάγκη τα μέτρα στήριξης να είναι στοχευμένα, δίνοντας προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα, ώστε να αξιοποιούνται αποτελεσματικά οι διαθέσιμοι πόροι.
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, επεσήμανε ότι η χώρα προτίμησε παρεμβάσεις με συγκεκριμένο στόχο, όπως επιδοτήσεις καυσίμων και ενισχύσεις προς επιχειρήσεις, αποφεύγοντας οριζόντιες φορολογικές μειώσεις που θα είχαν μακροχρόνιο δημοσιονομικό κόστος. Σήμερα, τα σχετικά μέτρα κινούνται περίπου στο 0,2% του ΑΕΠ, σημαντικά χαμηλότερα από το 2,5% που είχε καταγραφεί στην κρίση του 2022.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη εμφανίζεται πιο ανθεκτική σε σχέση με το παρελθόν, χάρη στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και τις επενδύσεις σε υποδομές. Ωστόσο, εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές, καλύπτοντας περίπου το 57% των ενεργειακών της αναγκών από το εξωτερικό.
Για τον λόγο αυτό, τόνισε την ανάγκη επιτάχυνσης επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και διασυνδέσεις, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της ενεργειακής ολοκλήρωσης της Ευρώπης θα έχει ευρύτερα οφέλη για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πράσινη μετάβαση, εκφράζοντας ανησυχία για ενδεχόμενη επιβράδυνσή της σε ορισμένα κράτη-μέλη. Όπως σημείωσε, η τρέχουσα κρίση μπορεί να λειτουργήσει είτε ως εμπόδιο είτε ως επιταχυντής των μεταρρυθμίσεων, ανάλογα με τις επιλογές που θα γίνουν.
Σε ό,τι αφορά τις προοπτικές ανάπτυξης της Ευρώπης, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και άρσης των εσωτερικών εμποδίων στην ενιαία αγορά, ενώ στάθηκε και στη σημασία δημιουργίας ισχυρών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που θα μπορούν να ανταγωνιστούν σε διεθνές επίπεδο.
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης επεσήμανε ότι η εμπειρία της Ελλάδας δείχνει πως η πολιτική σταθερότητα, η δημοσιονομική πειθαρχία και οι μεταρρυθμίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστική πρόοδο, τονίζοντας ότι η ταχύτητα υλοποίησης και η εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών-μελών θα κρίνουν την επιτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών στο μέλλον.
