Νέα αναστάτωση προκαλεί στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά η ταυτόχρονη πίεση σε κρίσιμες οδούς μεταφοράς πετρελαίου γύρω από την Αραβική Χερσόνησο. Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του σαουδαραβικού αγωγού East-West, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στην Ερυθρά Θάλασσα, εντείνει τις ανησυχίες για την πορεία των διεθνών τιμών.
Ο αγωγός τέθηκε εκτός λειτουργίας για προληπτικούς λόγους μετά τις επιθέσεις με drones που σημειώθηκαν σε περιοχές της Σαουδικής Αραβίας. Σύμφωνα με το σαουδαραβικό υπουργείο Εξωτερικών, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη προήλθαν από το Ιράκ, ενώ από τα πλήγματα προκλήθηκαν τραυματισμοί και υλικές ζημιές.
Το Ριάντ δεν έχει προσδιορίσει πότε θα επαναλειτουργήσει ο αγωγός, ενώ προς το παρόν δεν προχωρά σε αντίποινα. Η απόφαση ελήφθη μετά από αίτημα της ιρακινής κυβέρνησης, η οποία έχει ξεκινήσει έρευνα για τον εντοπισμό των υπευθύνων.
Η Βαγδάτη ανακοίνωσε ότι η επίθεση ξεκίνησε από την επαρχία Μαϊσάν, κοντά στα σύνορα με το Ιράν. Οι ιρακινές αρχές έχουν θέσει σε εφαρμογή μέτρα ασφαλείας και έρευνα για την ταυτοποίηση των δραστών. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ανάληψη ευθύνης.
Ο αγωγός που παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ
Ο East-West, γνωστός και ως Petroline, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας. Με μήκος περίπου 1.200 χιλιομέτρων, μεταφέρει πετρέλαιο από τα κοιτάσματα της ανατολικής χώρας προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η κατασκευή του είχε ως βασικό στόχο να προσφέρει στη Σαουδική Αραβία μια εναλλακτική διαδρομή εξαγωγών, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ.
Η δυναμικότητά του ανέρχεται συνήθως σε περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να φτάσει έως και τα 7 εκατομμύρια βαρέλια. Το τελευταίο διάστημα μέσω του αγωγού μεταφέρονταν περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς.
Η πίεση αυξάνεται και στην Ερυθρά Θάλασσα
Την κατάσταση περιπλέκουν οι εξελίξεις στη δυτική Υεμένη, όπου οι Χούθι ενισχύουν την παρουσία τους. Μετά την κατάληψη της Μόκα, απέκτησαν τον έλεγχο του νησιού Μαγιούν, γνωστού και ως Περίμ, το οποίο βρίσκεται στα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Τα συγκεκριμένα στενά αποτελούν κομβικό σημείο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, καθώς συνδέουν την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό και κατ’ επέκταση με τη Διώρυγα του Σουέζ και τη Μεσόγειο.
Η παρουσία των Χούθι στην περιοχή ενισχύει τους φόβους για νέες διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές. Σε περίπτωση σοβαρών περιορισμών στη διέλευση πλοίων, η εναλλακτική διαδρομή γύρω από την Αφρική θα αύξανε σημαντικά τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς.
Στα ύψη το Brent
Οι εξελίξεις έχουν ήδη αποτυπωθεί στις διεθνείς αγορές πετρελαίου. Το Brent έκλεισε την Παρασκευή στα 104,61 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας εβδομαδιαία άνοδο άνω του 8%, ενώ κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης πλησίασε τα 110 δολάρια.
Οι επενδυτές ανησυχούν πλέον όχι μόνο για τις άμεσες απώλειες στην προσφορά, αλλά κυρίως για το ενδεχόμενο οι διαταραχές να διαρκέσουν.
Η ταυτόχρονη πίεση στις θαλάσσιες διαδρομές ανατολικά και δυτικά της Σαουδικής Αραβίας αυξάνει το γεωπολιτικό ρίσκο και μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα κόστη μεταφοράς, ασφάλισης και καυσίμων. Εάν η κατάσταση παραταθεί, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να περάσουν και στην ευρύτερη οικονομία, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
