Έργα υποδομών, κατασκευαστικές συμβάσεις και συνεργασίες στον ενεργειακό τομέα συνθέτουν το πλαίσιο της οικονομικής προσέγγισης της Τουρκίας με την ανατολική Λιβύη.
Σειρά οικονομικών συμφωνιών και συνεργασιών με τουρκικές επιχειρήσεις φαίνεται να ενισχύει τους δεσμούς της Άγκυρας με την ανατολική Λιβύη, την περιοχή που βρίσκεται υπό την επιρροή του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ. Οι εξελίξεις αυτές επανέρχονται στο προσκήνιο μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το ανατολικό κοινοβούλιο, προκαλώντας προβληματισμό στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Pentapostagma, η οικονομική συνεργασία και οι συμφωνίες για έργα υποδομών αποτελούν σημαντικούς παράγοντες στην προσέγγιση της Τουρκίας με το στρατόπεδο Χαφτάρ. Ωστόσο, δεν προκύπτει από τα στοιχεία που παρατίθενται ότι υπήρξε συγκεκριμένο οικονομικό αντάλλαγμα προς την οικογένεια Χαφτάρ με αντάλλαγμα την έγκριση του μνημονίου.
Τα έργα που ανέλαβαν τουρκικές εταιρείες
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Ταμείο Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης της Λιβύης, με επικεφαλής τον Μπελγκασίμ Χαφτάρ, γιο του στρατάρχη. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο Μπελγκασίμ επισκέφθηκε την Άγκυρα και υπέγραψε συμβάσεις με τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες.
Οι εταιρείες αυτές έχουν αναλάβει έργα υποδομών, οδοποιίας και ανοικοδόμησης σε πόλεις της ανατολικής Λιβύης, μεταξύ των οποίων η Βεγγάζη, η Αλ Μπάιντα, το Σαχάτ και το Τομπρούκ.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια πηγή, έχουν αναπτυχθεί βιομηχανικές συνεργασίες και πρωτοβουλίες για τη δημιουργία παραγωγικών μονάδων στη Βεγγάζη, ενισχύοντας την παρουσία τουρκικών επιχειρήσεων στην περιοχή.
Η ενεργειακή διάσταση των συμφωνιών
Σημαντικό πεδίο συνεργασίας αποτελεί και η ενέργεια. Η κρατική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με την τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου TPAO για τη διεξαγωγή θαλάσσιων γεωλογικών και γεωφυσικών ερευνών.
Οι έρευνες συνδέονται με θαλάσσιες περιοχές που η Τουρκία θεωρεί ότι εμπίπτουν στις προβλέψεις του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η συγκεκριμένη συνεργασία έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την Ελλάδα, καθώς και προβληματισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το ερώτημα για την πολιτική μετατόπιση
Η ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και της ανατολικής Λιβύης αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της προηγούμενης στάσης του Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος το 2020 είχε διατηρήσει στενότερη προσέγγιση με την Ελλάδα και την Αίγυπτο απέναντι στις τουρκικές κινήσεις.
Η πρόσφατη στάση του ανατολικού κοινοβουλίου απέναντι στο μνημόνιο δημιουργεί νέα δεδομένα για τις ισορροπίες στην περιοχή και για τις ελληνικές διπλωματικές επιδιώξεις.
Παρά τις αναφορές σε μεγάλα κατασκευαστικά έργα και ενεργειακές συνεργασίες, παραμένει αναγκαία η τεκμηρίωση οποιουδήποτε ισχυρισμού ότι οι συμφωνίες αυτές αποτέλεσαν άμεσο αντάλλαγμα για την πολιτική απόφαση. Το βέβαιο είναι ότι η οικονομική παρουσία της Τουρκίας στην ανατολική Λιβύη αποτελεί σημαντική παράμετρο στις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
