Του Σωτήρη Σκουλούδη
Από το Ισραήλ έρχονται ολοένα και πιο ανοιχτές προειδοποιήσεις για στρατιωτική αναμέτρηση Ελλάδας και Τουρκίας. Την ίδια ώρα, στην Αθήνα η κυβερνητική πλευρά μιλά για «δύσκολα» που έρχονται και ζητά ψυχραιμία, αλλά και προετοιμασία.
Το κλίμα έχει βαρύνει μετά τις 20 Οκτωβρίου, όταν η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 και ανέτρεψε την απόρριψη του 2020. Το υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε την απόφαση και μίλησε για «ψευδεπίγραφο» μνημόνιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε επίσης την «έντονη δυσαρέσκειά» της.
«Winter is coming»
Η πιο ωμή προειδοποίηση έρχεται σήμερα από τον Μάρκο Μορένο. Είναι αντισυνταγματάρχης εν εφεδρεία και πρώην ανώτερο στέλεχος της Μονάδας 504 των ισραηλινών στρατιωτικών πληροφοριών. Σε συνέντευξή του στον Γιάννη Χαραμίδη για τη «Μέδουσα» του «Πρώτου Θέματος» στέλνει ευθύ μήνυμα στην Αθήνα: «Προετοιμαστείτε για πόλεμο με την Τουρκία».
Ο Μορένο έχει περίπου 25 χρόνια εμπειρίας σε επιχειρήσεις πληροφοριών από ανθρώπινες πηγές, κυρίως σε Λίβανο και Συρία. Βλέπει την Τουρκία ως πραγματική απειλή για την ελληνική ασφάλεια. Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα πρέπει να εξετάζει τη στρατιωτική σύγκρουση ως ρεαλιστικό ενδεχόμενο. Χαρακτηρίζει τους Έλληνες «γενναίο και θαρραλέο λαό» και συνοψίζει την εκτίμησή του με τη φράση «Winter is coming».
Λίγες μέρες νωρίτερα, ανάλογο μήνυμα έστειλε ο Αμίτ Ασά, συνταγματάρχης ε.α. και πρώην στέλεχος της ισραηλινής υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας Σιν Μπετ. Μίλησε στον Χρήστο Μαζάνη και το Zougla.gr και είπε ότι η Ελλάδα πρέπει «να προετοιμάζεται για κάθε πιθανό σενάριο». Κατά τον Ασά, η νατοϊκή ομπρέλα δεν καλύπτει πλήρως κάθε ενδεχόμενο. Η Αθήνα, λέει, πρέπει να διατηρεί στρατιωτική ετοιμότητα και να εμβαθύνει τον άξονα με Κύπρο, Ισραήλ και ΗΠΑ. Περιγράφει τον Ερντογάν ως ηγέτη με ηγεμονικές βλέψεις στη Μέση Ανατολή. Εκτιμά επίσης ότι δεν πρέπει να αποκλειστεί μια «δοκιμαστική» τουρκική ενέργεια για να μετρηθούν οι ισορροπίες …
Οι Ισραηλινοί πρώην αξιωματικοί μιλούν με γλώσσα πληροφοριών και στρατιωτικού σχεδιασμού. Ο Έλληνας βουλευτής μιλά με γλώσσα διπλωματίας και εσωτερικής συνοχής. Και οι δύο πλευρές καταλήγουν πάντως στην ίδια λέξη: προετοιμασία. Το ερώτημα είναι αν οι προειδοποιήσεις από το Τελ Αβίβ αποτυπώνουν πραγματική εκτίμηση κινδύνου. Μπορεί επίσης να αντανακλούν την κόντρα Ισραήλ–Τουρκίας, που φέρνει την Ελλάδα όλο και πιο κοντά στο μάτι του κυκλώνα.
Από την απέναντι πλευρά του Αιγαίου, η ανάγνωση είναι διαμετρικά αντίθετη. Ο διευθυντής της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, Οζάι Σεντίρ, υποστηρίζει ότι το Ισραήλ επιδιώκει να προκαλέσει ελληνοτουρκικό πόλεμο. Στόχος του, κατά τον ίδιο, είναι να αποσπάσει την προσοχή της Άγκυρας και να την εξαντλήσει. Ο Σεντίρ καλεί την Αθήνα να το συνειδητοποιήσει. Ακόμη πιο επιθετικός είναι ο Ιμπραχίμ Καραγκιούλ, πρώην σύμβουλος του Ερντογάν, που μιλά ανοιχτά για αλλαγή του χάρτη του Αιγαίου. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, από την πλευρά του, κατηγορεί τον Τούρκο πρόεδρο ότι θέλει να αναβιώσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Δηλώνει πάντως ότι το Ισραήλ δεν επιθυμεί σύγκρουση με την Τουρκία, αλλά δεν θα υποχωρήσει αν απειληθεί η ασφάλειά του.
Μέσα σε αυτό το φορτισμένο σκηνικό, η Ελλάδα καλείται να κινηθεί σε τεντωμένο σχοινί. Η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ ενισχύει την αποτρεπτική της ισχύ. Ταυτόχρονα όμως την εκθέτει σε μια αντιπαράθεση που δεν είναι αποκλειστικά δική της. Οι επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις σε Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρο προσθέτουν ακόμη μία άγνωστη παράμετρο, καθώς μια αλλαγή ηγεσίας στο Τελ Αβίβ θα μπορούσε να αλλάξει και τη στάση απέναντι στην Άγκυρα. Το ζητούμενο για την Αθήνα είναι να ακούει τις προειδοποιήσεις χωρίς να παρασύρεται από αυτές. Πρέπει να θωρακίζεται χωρίς να γίνεται πιόνι σε ξένους σχεδιασμούς και να κρατά την ψυχραιμία της όσο δυναμώνουν τα τύμπανα του πολέμου.
