Παρά τον οδικό χάρτη των 60 ημερών, οι αποστάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένουν μεγάλες, με κρίσιμα μέτωπα να παραμένουν ανοιχτά
Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, καθώς παρά τη συμφωνία για συνέχιση των συνομιλιών και την αναζήτηση οριστικής λύσης, οι βασικές διαφωνίες παραμένουν έντονες.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τρία βασικά ζητήματα: η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και η αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Η διαμάχη για τα Στενά του Ορμούζ
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να αποδεχθούν την επιβολή τελών ή διοδίων στη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί τη θαλάσσια οδό διεθνή διάδρομο στρατηγικής σημασίας, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα στα χωρικά ύδατα της περιοχής.
Το Ιράν και το Ομάν ανακοίνωσαν ότι θα εξετάσουν το κόστος των υπηρεσιών που συνδέονται με τη διαχείριση του περάσματος, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα την εθνική τους κυριαρχία.
Η συγκεκριμένη διαφωνία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς από το Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το προσωρινό κλείσιμο του περάσματος κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης είχε προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και εκτίναξη των τιμών της ενέργειας.
Η Τεχεράνη αρνείται νέους ελέγχους στα πυρηνικά
Ένα δεύτερο μεγάλο αγκάθι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Παρά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Τεχεράνη αποδέχθηκε εκτεταμένες επιθεωρήσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της, η ιρανική πλευρά παρουσιάζει εντελώς διαφορετική εικόνα.
Οι ιρανικές αρχές ξεκαθάρισαν ότι δεν προτίθενται να επιτρέψουν ελέγχους σε κρίσιμες εγκαταστάσεις που είχαν δεχθεί βομβαρδισμούς από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν τόνισε ότι οι αμυντικές δυνατότητες της χώρας δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
«Αν δεν υπήρχαν οι πύραυλοι που διαθέτουμε για να αμυνόμαστε, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα είχαν ισοπεδώσει το Ιράν, όπως τη Γάζα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Εξίσου ασαφές παραμένει το ζήτημα των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, για τα οποία συνεχίζουν να υπάρχουν ερωτήματα από τη διεθνή κοινότητα.
Τα παγωμένα δισεκατομμύρια και οι αμερικανικές παραχωρήσεις
Στο οικονομικό σκέλος των συνομιλιών, η Ουάσιγκτον έχει προχωρήσει σε κινήσεις αποκλιμάκωσης.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι μέχρι τις 21 Αυγούστου επιτρέπονται όλες οι συναλλαγές που σχετίζονται με την παραγωγή, μεταφορά και πώληση ιρανικού πετρελαίου και υδρογονανθράκων.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες για τους όρους αποδέσμευσης των ιρανικών κεφαλαίων.
Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν διέψευσε ότι τα χρήματα που θα απελευθερωθούν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για αγορές αμερικανικών προϊόντων.
Όπως ανέφερε, τα πρώτα 12 δισεκατομμύρια δολάρια θα κατευθυνθούν κυρίως σε τρόφιμα, φάρμακα και άλλα βασικά αγαθά.
Ο Λίβανος απειλεί την εύθραυστη ισορροπία
Παράλληλα με τις συνομιλίες για το Ιράν, το μέτωπο του Λιβάνου εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή πηγή ανησυχίας.
Οι πρώτες ισραηλινές επιθέσεις μετά την εκεχειρία προκάλεσαν νέες απώλειες στο νότιο τμήμα της χώρας.
Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι στόχευσε ένοπλες ομάδες, ενώ οι λιβανικές αρχές ανέφεραν ότι τα θύματα ήταν δημοτικοί υπάλληλοι που εκτελούσαν εργασίες στην περιοχή.
Η Χεζμπολάχ κατηγόρησε το Ισραήλ για «κατάφωρη παραβίαση» της εκεχειρίας και ζήτησε την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τα λιβανικά εδάφη.
Την ίδια ώρα, στην Ουάσιγκτον συνεχίζονται οι απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, με στόχο την αποκλιμάκωση και την αποτροπή νέας ανάφλεξης.
Παράθυρο αισιοδοξίας αλλά χωρίς εγγυήσεις
Παρά τις έντονες διαφωνίες, οι διαπραγματεύσεις έχουν ήδη αποφέρει ορισμένα θετικά αποτελέσματα. Η σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ έχει συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες βρίσκονται πλέον πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί στο αποκορύφωμα της κρίσης.
Ωστόσο, οι διαφορές σε ζητήματα κυριαρχίας, πυρηνικών ελέγχων, οικονομικών κυρώσεων και περιφερειακής ασφάλειας δείχνουν ότι ο δρόμος προς μια οριστική συμφωνία παραμένει δύσκολος και γεμάτος εμπόδια.
