Ενέργεια, ασφάλεια, Γάζα, Κυπριακό και Λιβύη στο επίκεντρο της συνάντησης στο Ελ Αλαμέιν
Τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου και την κοινή τους αντίληψη για τις μεγάλες προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο ανέδειξαν οι τρεις ηγέτες μετά την ολοκλήρωση της άτυπης Τριμερούς Συνόδου στο Ελ Αλαμέιν.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι συζήτησαν ένα ευρύ φάσμα περιφερειακών και διεθνών ζητημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα, την ενεργειακή συνεργασία και τη συνδεσιμότητα.
Στην ατζέντα βρέθηκαν ακόμη οι εξελίξεις στη Γάζα, το Κυπριακό και η κατάσταση στη Λιβύη, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στα ενεργειακά σχέδια, με αιχμή την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Αιγύπτου.
Μητσοτάκης: «Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν»
Από το Ελ Αλαμέιν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου άτυπη αλλά ουσιαστική, σημειώνοντας ότι αποτελεί συνέχεια της επιτυχημένης Συνόδου του Καΐρου.
Όπως ανέφερε, το σχήμα συνεργασίας των τριών χωρών έχει οικοδομηθεί εδώ και 12 χρόνια και αποτελεί «θετικό υπόδειγμα» σταθερότητας και ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στις εξελίξεις στη Γάζα, επαναλαμβάνοντας τη θέση της Ελλάδας υπέρ μιας δίκαιης ειρήνης στη βάση της λύσης των δύο κρατών. Ως άμεσες προτεραιότητες ανέδειξε την εφαρμογή της δεύτερης φάσης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την απρόσκοπτη είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας, αναγνωρίζοντας παράλληλα τον «αναντικατάστατο ρόλο» της Αιγύπτου στην επόμενη ημέρα.
Για τον Λίβανο, ο κ. Μητσοτάκης τάχθηκε υπέρ της διατήρησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της χώρας, ενώ αναφέρθηκε στη στήριξη της Ελλάδας προς τις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου.
Σε ό,τι αφορά τη Λιβύη, επανέλαβε την ελληνική θέση υπέρ της ενότητας της χώρας και μιας πολιτικής διαδικασίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις, η οποία θα οδηγήσει σε ελεύθερες και συμπεριληπτικές εκλογές. Παράλληλα, ανέδειξε ως σημαντική προτεραιότητα τον περιορισμό των παράτυπων μεταναστευτικών ροών από την ανατολική Λιβύη προς την Ελλάδα.
Το μήνυμα για το Κυπριακό και το Διεθνές Δίκαιο
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε την πλήρη στήριξη της Ελλάδας σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ. Όπως σημείωσε, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην ειρήνη και τη σταθερότητα σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, προαναγγέλλοντας ελληνικές πρωτοβουλίες κατά τη διάρκεια της προεδρίας της χώρας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο.
«η ελεύθερη κίνηση στη θάλασσα αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο και την ανάπτυξη», τόνισε.
Αναφερόμενος στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, σημείωσε ότι οι σχετικές διαφορές μπορούν να αντιμετωπίζονται μέσα από τον διάλογο και με πλήρη σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη συμφωνία Ελλάδας και Αιγύπτου για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ.
«Όταν υπάρχει πολιτική βούληση αλλά και προσήλωση στη διεθνή νομιμότητα, μπορούμε να πετύχουμε αμοιβαία επωφελείς συγκλίσεις, ενισχύοντας παράλληλα τη σταθερότητα στην περιοχή», ανέφερε.
Στη συνέχεια έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα για τη στάση της Αθήνας: «Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν. Επιδιώκει σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις με βάση το διεθνές δίκαιο».
Όπως υπογράμμισε, «σταθερότητα δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα ούτε ανοχή σε τετελεσμένα», ενώ ξεκαθάρισε πως η Ελλάδα «δεν φοβάται ούτε να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση ούτε και να συνομιλήσει».
Η ενέργεια ως στρατηγικός κρίκος Ελλάδας και Αιγύπτου
Κεντρική θέση στις συζητήσεις είχε η ενεργειακή συνεργασία, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να χαρακτηρίζει στρατηγικής σημασίας την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Αιγύπτου.
Το έργο μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο ενεργειακό διάδρομο προς την Ευρώπη, μεταφέροντας ανανεώσιμη ενέργεια και ενισχύοντας τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως γέφυρας μεταξύ Βόρειας Αφρικής και ευρωπαϊκής αγοράς.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου μέσω των αιγυπτιακών υποδομών και η μεταφορά του προς την Ευρώπη μέσω Ελλάδας και του Κάθετου Διαδρόμου.
Ο πρωθυπουργός ανέδειξε παράλληλα την ευρωπαϊκή διάσταση της τριμερούς συνεργασίας. Όπως σημείωσε, Ελλάδα και Κύπρος διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναβάθμιση των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου, καθώς μια ισχυρή σχέση με το Κάιρο αποτελεί «επένδυση στη σταθερότητα και στην ευημερία» της κοινής γειτονιάς.
Χριστοδουλίδης: Σταθερότητα, ασφάλεια και συνεργασία
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στην πορεία της τριμερούς συνεργασίας, υπογραμμίζοντας ότι «από το 2014 έχουμε οικοδομήσει ένα σταθερό σχήμα, το οποίο εδράζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, σε κοινούς στόχους, κοινές επιδιώξεις και ενισχύεται συνεχώς».
Όπως σημείωσε, το σχήμα στηρίζεται σε μια θετική προσέγγιση με τέσσερις βασικούς πυλώνες, τη σταθερότητα, την ασφάλεια, τη συνδεσιμότητα και τη συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή.
Ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για τις τελευταίες περιφερειακές εξελίξεις και προχώρησαν σε συνολική αποτίμηση της συνεργασίας τους, η οποία, όπως υπογράμμισε, διευρύνεται και εμβαθύνεται σε ολοένα περισσότερους τομείς.
Παράλληλα, τόνισε ότι κοινός στόχος των τριών χωρών είναι μια ειρηνική και σταθερή Ανατολική Μεσόγειος και Μέση Ανατολή, βασισμένη στη συνεργασία, στις σχέσεις καλής γειτονίας και στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.
Στο πλαίσιο αυτό, τάχθηκε υπέρ του τερματισμού των εχθροπραξιών, της αποκλιμάκωσης και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.
Αλ Σίσι: Η τριμερής μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο περιφερειακής συνεργασίας
Τη σημασία της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου ανέδειξε και ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, χαρακτηρίζοντας την τριμερή συνεννόηση πρότυπο περιφερειακού συντονισμού.
Όπως σημείωσε, η κοινή δράση των τριών χωρών μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή.
Στον ενεργειακό τομέα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου και Ελλάδας, την οποία χαρακτήρισε σημαντικό έργο για την περιφερειακή ενεργειακή ολοκλήρωση. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συνεργασία με την Κύπρο στον τομέα του φυσικού αερίου και στη δυνατότητα αξιοποίησης των αιγυπτιακών υποδομών για την προώθησή του προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Στο οικονομικό πεδίο, ο Αλ Σίσι αναφέρθηκε στις προοπτικές για περισσότερες επενδύσεις στην τεχνολογία, τον τουρισμό, τη βιομηχανία, την υγεία, την εκπαίδευση και τις υποδομές.
Σε ό,τι αφορά τις περιφερειακές κρίσεις, τάχθηκε υπέρ της αποκλιμάκωσης και των πολιτικών λύσεων. Για το Παλαιστινιακό επανέλαβε την αντίθεση της Αιγύπτου σε οποιαδήποτε προσπάθεια εκτοπισμού των Παλαιστινίων, υποστηρίζοντας τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Παράλληλα, υποστήριξε την ανάγκη πολιτικής λύσης στη Λιβύη, την αποχώρηση των ξένων δυνάμεων και τη διατήρηση της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας. Στη συζήτηση εντάχθηκαν ακόμη οι εξελίξεις στο Σουδάν και η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Αιγύπτιος Πρόεδρος επανέλαβε τη βούληση των τριών χωρών να ενισχύσουν περαιτέρω τη συνεργασία τους, με στόχο την προώθηση της σταθερότητας και της ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή.
Η συνάντηση Μητσοτάκη και Αλ Σίσι πριν από την Τριμερή
Πριν από την έναρξη της συνόδου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στο αεροδρόμιο του Ελ Αλαμέιν.
Τον Έλληνα πρωθυπουργό υποδέχθηκε ο υπουργός Ενέργειας της Αιγύπτου, γεγονός που συνδέεται και με τη βαρύτητα που αποδίδεται στην ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου και Ελλάδας, ένα έργο που αναμένεται να δημιουργήσει νέες δυνατότητες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ελλάδα και την ευρωπαϊκή αγορά, ενισχύοντας παράλληλα τη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.
